Uttarajjhayana v28.p322

v28.p322

saṃvaccharaṃ anūnaṃ vasaṃti ikkikkarajjaṃmi || ni.[338] rāyā ya baṃbhadatto dhanuo senāvaī a varadhanuo|
iṃdasirī iṃdajasā iṃduvasu culanidevīo|| vṛ. rājā ca tatra pāñcālesukāmpilye 'brahma' iti brahmanāmā kāsījanapadādhipa: kaṭakastṛtīyaḥ kuruṣu gajapurādhipatiḥ kaṇerudatta iti rājā ca aṅgeṣu campāsvāmī puṣpacūlo yaḥ kila brahmapatnyāśculinyā bhrātā dīrgha' iti dīrghapṛṣṭhaḥ punarbhavati kauśalikaḥ sāketapurādhipatiḥ ete'nantaroktāḥ pañca vayasyāṃ 'sarve' samastāḥ saha dārān paśyantītyevaṃśīlā: sahadāradarśinaḥ, kimuktaṃ bhavati? - ekakālakṛtakalatrasvīkārāḥ samānavayasa itiyāvat 'bhocca'tti bhūtvā saṃvvatsaraṃ varṣam 'anyūna' paripūrṇa vasanti' āsate, tatkālāpekṣayā vartamānatā, 'ekaikarājye' ekaikasaṃbandhini nṛpatitve| ___ eṣa tāvadgāthādvayārthaḥ, tṛtīyagāthā tu tātparyato vyākhyāyate-brahmarājasyendra śrīpramukhāścatasro devyaḥ, tatra ca culanyāḥ putro'jani, dhanurnāmnaḥ senāpaterapi tatraivāhani sutaḥ samudapādi, kṛtāni dvayorapi maṅgalakautukāni, dattāni ca dīnānāthebhyo dānāni, vihitaṃ ca svasamaye rājaputrasya brahmadatta iti nāma, itarasya tu varadhanuriti, kālakrameṇa ca jātau kalāgrahaṇocittau, grāhitī sarvā api kalāḥ, asmiścāntare maraṇaparyavasānatayā jīvalokasya mṛto brahmarājaḥ, kṛtamaurvadehikam, atikrānteṣu ca katipayadineṣu tadvayasyairabhiṣikto rājye brahmadattaḥ, paryālocitaṃ ca taiḥ-tathaiṣa nādyāpi rājyadhurādharaṇadhaureya iti pālayitumucitaḥ katicitsaṃvatsarāṇi, niropistaistatra dīrghapṛṣṭhaḥ, gatāḥ svasvadeśeṣu kaṭakādayaḥ, jātaśca sarvatrāpratihatapraveśatayā dīrghapṛṣṭhasya saha culanyā sambandhaḥ, jñātaṃ caitadantaḥpurapālikayā, nyavedi ca tayā dhanurnāmna: senāpatimantriṇaḥ sakalamapi tadvṛttaṃ, nirūpitastena varadhanuryathā na kadācitkumārastvayā moktavya iti, ārabdhaścāsau tathaivānuṣṭhātum, anyadā cāyaṃ viditadīrghapṛṣṭhaculanīvṛttāntaḥ kenacidupāyenāmū nivārayāmīti vijātiśakunikasagrahaṇakamānīya kumārāyopaninye, taccātiniyamitamādāyāntaḥpurasyāntaḥ kilānyo'pi ya evaṃ duṣṭaśīlaḥ so'smābhiritthaṃ niyantraṇīya iti tau svayaṃ svasahacaraiśca ḍimbhairudaghoṣayantau pratidinamitaścetaśca bhramitamārabdhau, upalabdhaṃ ca tattābhyāmanaṣṭhīyamānaṃdīrghapṛṣṭhena, kupitaścāsau kumārāya, bhaṇitā ca culanī-yathā'yamupāyena kenāpi vināśyatāṃ yato na viṣakandala ivaiṣa upekṣitaḥ kṣemaṅkaro'smākaṃ bhaveteti, pratipatraṃ ca tattayā durantatayā mohodayasya, nirūpitaśca tābhyāmupāya:-yathā'smai puṣpacūlamātulena svaduhitā puṣpacūlā nāma pūrvadatteti tāmasau pariṇāyyate, kāryate caitacchayanāya jatugṛham, etaśca tanmantritamaśeṣamapi tathaivāntaḥ purarakṣikayā niveditaṃ dhanoḥ, tenāpi vinaṣṭametaditi paryālocya kumārasaṃrakṣaṇāya prayatnaḥ kartumupacakrame, tathāhi-pṛṣṭo'sāvanena dīrghapṛṣṭho yathā vayamidānī vṛddhāstatkimidānīmapareṇa?, yuṣmābhiranujñātā dharmamevaitatkālocitaṃ kurmaḥ, tenālocitaṃ-yathaiṣa durātmā dūrastho na sūndara iti, uktaśca___ yathaitattvadrahitamakhilamapi rājyaṃ vinaśyatyata ihaiva sthito japahomadānādibhirdharmamupacinu, tena coktaṃ-yadādiśanti bhavantaḥ, ityuktvā ca gataḥ svagṛhaṃ, kāritaṃ cānena bhāgīrathyāstaṭe