Uttarajjhayana v28.p334
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p334
- Language
- Sanskrit
v28.p334
mū. (433) ahaṃpi jāṇāmi jaheha sāhū ! jaṃ me tumaṃ sāhasi vakkameyaṃ | bhogā ime saṃgakarā bhavaṃti, je dujjayā ajjo ! amhārisehiṃ || vṛ. ahamapi, na kevalaṃ bhavānityāpiśabdārthaḥ, 'jānāmi' avabudhye, tathā iti śeṣaḥ, 'yathā' yena prakāreṇa 'iha' asmin jagati sādho ! yat 'me' mama tvaṃ 'sādhayasi' kathayasi 'vākyam' upadeśarūpaṃ vacaḥ ‘etat' yadanantaraṃ bhavatoktaṃ, tat kiṃ na vipayān parityajasyata āha-'bhogāḥ ' śabdādayaḥ 'ime' pratyakṣā: 'saṅgakarā: ' :' pratibandhotpādakā bhavanti ye yattadośca nityābhisambandhātte duḥkhena jīyante - abhibhūyante iti durjayāḥ dustyajā itiyāvat 'ajjo' tti ārya ! asmādṛśaiḥ, gurukarmabhirjantubhiriti gamyate, paṭhyate ca- 'ahaṃpi jāṇāmi jo ettha sāro' pādatrayaṃ tadeva, ahamapi jānāmi yo'tra sāro-yadiha manujajanmani pradhānaṃ cāritradharmātmakaṃ, casya gamyamānatvāt, yacca me tvaṃ sādhayasi, śeṣaṃ prāgvaditi sūtrārthaḥ || kiñca
hatthiṇapuraṃmi cittā ! daṭṭhūṇaṃ naravaī mahiḍḍiyayaṃ | kāmabhogesu giddheṇaṃ niyāṇamasubhaṃ kaḍaṃ ||
vṛ. hastināgapure 'cittā' iti ākāro'lākṣaṇikaḥ, he 'citra !' citranāman mune ! dṛṣṭvā 'narapati' sanatkumāranāmānaṃ caturthacakravarttinaṃ 'maharddhikaṃ' sātiśayasampadaṃ 'kāmabhogeṣu' uktarūpeṣu 'gṛddhena' abhikāṅkṣāvatā 'nidāna' janmāntare bhogāśaṃsātmakam 'aśubhānubandhi 'kṛtaṃ' nivarttitamiti || kadācittatra kṛte'pi tataḥ pratikrāntaḥ syādata āha
tassa me appaḍikaṃtassa, imaṃ eyārisaṃ phalaṃ | jāṇamāno'vi jaṃ dhammaṃ, kāmabhogesu mucchio ||
vṛ. 'tassa' tti suvyatyayena tasmāt nidānāt 'me' mama 'apratinivṛttasya tadā hi tvayā bahudhocyamāne'pi na maccetasaḥ pratyāvṛttibhūditi, 'idametādṛśyam' anantaravakṣyamānarūpaṃ 'phalaṃ' kāryaṃ, yat kīdṛgityāha-‘jāṇamāno'vi 'tti prākṛtatvāt 'jānannapi' avabudhyamāno'pi yadahaṃ 'dharmaṃ' śrutadharmādikaṃ kāmabhogeṣu mūrcchitaḥ - gṛddhaḥ, tadetatkāmabhogeṣu mūrchanaṃ mama nidānakarmaṇaḥ phalam, anyathā hi ‘jñānasya phalaṃ viratī' riti kathaṃ na jānato'pi dharmānuṣṭhānāvāptiḥ syāditi bhāva iti sūtradvayārthaḥ | punardadānaphalamevodāharaṇato darśayitumāha
331
nāgo jahā paṃkajalāvasanno, daṭṭu thalaṃ nābhisamei tīraṃ | evaṃ vayaṃ kāmaguṇesu giddhā, na bhikkhuṇo maggamanuvvayāmo || vṛ. 'nāga: ' hastī 'yathe 'ti dṛṣṭāntopadarśakaḥ paṅkapradhānaṃ jalaṃ yatkalamucyate tatrāvasannonimagna: paṅkajalāvasanna:, san 'dṛṣṭvā' avalokya 'sthalaṃ' jalavikala bhūtalaṃ 'na' naiva' abhisameti' prāpnoti 'tīraṃ' pāram, apergamyamānatvāttīramapyāstāṃ sthalamiti bhāvaḥ, ityevaṃvidhanāgavat vayamityātmanirdeśa 'kāmaguṇeṣu' uktarūpeṣu 'gṛddhāḥ ' mūcchitā na 'bhikṣoḥ ' sādhoḥ ‘mārgaṃ' panthānaṃ sadācāralakṣaṇam'anuvrajāmaḥ' anusarāmaḥ | abhī hi paṅkajalopamāḥ kāmabhogāḥ, tatastaparantratayā na tatpaparityāgato nirapāyatayā sthalamiva munimārgamavacchanto'pi paṅkajalāvamagnagajavadvayamanugantuṃ śaknuma iti sūtrārthaḥ || punaranityatādarśanāya munirāha
mū. (437 ) accei kālo tūraṃti rāio, na yāvi bhogā purisāṇa niccā |
--
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit