Uttarajjhayana v28.p340
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p340
- Language
- Sanskrit
v28.p340
337 mū. (446) piyaputtagā dunivi māhanassa, sakammasīlassa purohiyassa|
sarittu porāṇiya tattha jāī, tahā suciṇṇaṃ tava saṃjamaṃ ca|| __ vṛ.jātiḥ-janma jarā-viśrasā mṛtyuḥ-prāṇatyāgalakṣaṇastebhyo bhayaṃ-sādhvasaṃ tenābhibhūtaubādhitau jātijarāmṛtyubhayābhibhūtau, pāṭhāntarataśca jātijarāmṛtyubhayābhibhūte satyarthāt saṃsārijane bahiḥ saṃsārādvihāraḥ-sthānaṃ bahirvihāraḥ, sa cārthānmokṣastasminnabhiniviṣṭaṃ baddhāgrahaṃ cittam-- anta:karaṇaṃ yayosto, tathā saṃsāraścakramiva cakraṃ bhramaṇopalakṣitatvātsaṃsāracakraṃ tasya vimokṣaṇārtha-parityāganimittaṃ dṛṣṭvā' nirīkṣya sādhūniti śeṣaḥ, yadvā 'dṛṣṭve' ti prekṣya muktiparipanthino'mī kāmaguṇā iti paryālocya 'to' anantaroktau kāmaguṇe'tti subbyatyayāt 'kāmaguṇebhyaḥ' śabdādibhyo, viṣayasaptamī vā, 'viraktau' parāṅmukhībhūtau priyo -vallabhau tau ca tau putrāveva putrako, dvāvapi naika eva ityapiśabdārthaḥ 'mohanasya' brāhmaṇasya 'svakarmaśīlasya' yajanayājanādisvakīyānuṣṭhānaniratasya 'purohitasya' śāntikartuḥ 'sarittu'tti smṛtvā 'porāṇiya'tti sūtratvātpurāṇāmeva paurāṇikī-cirantanīṃ 'tatre'ti sanniveśe kumārabhāvevā,vartamānāviti śeṣaḥ, 'jāti' janma tathā 'sucinnaṃ'tti sucīrṇaṃ sucaritaṃ vā nidānādinā'nupahatatvāt tapaḥ-anaśanādi:, prākṛtatvādvindulopaḥ, saṃyamaṃ ca, tapaḥsaṃyamamiti samāhāradvandvo vā, atra kāmaguṇaviraktireva jinendramārgapratipattiriti sūtradvayārthaḥ | tatastau kimakārṭām? ityāhamū.(447) te kāmabhogesu asajjamānā, mānussaesuṃ je yāvi divvā|
mukkhābhikaṃkhī abhijāyasaddhā, tātaṃ uvāgamma imaṃ udāhu|| vṛ. 'to' purohitaputrau 'kāmabhogeṣu' uktarūpeṣu asajjamāna'tti asaṃsajatau-saṅgamakurvantau 'mānuṣyakepu' manujasamvandhiṣu, ye cāpi 'divyāḥ' devasambandhina: kāmabhogāsteṣu ceti prakramaḥ, 'mokṣābhikākṣiṇau' muktyabhilāpiṇau 'abhijātaśraddhau' utpannatattvarucī 'tātaṃ' pitaramupāgamya 'idaṃ' vakṣyamānaṃ udāhu'tti udāharatām| tayohi sādhudarśanānantaraṃ kvāsmābhiritthaṃbhūtāni rūpāṇi purā'pi dṛṣṭānīti cintayatorjātismaraṇamutpanna, tato jātavairāgyau pravrajyābhimukhāvātmamutkalīkaraṇāya tayośca pratibodhotpādanāya vakṣyamānamuktavantāviti sūtrārthaḥ || yacca tāvuktavantau tadāhamū. (448) asāsayaṃ dahra imaṃ vihāraṃ, bahuaṃtarāyaṃ na ya dīhamāuṃ|
tamhā gihasiṃ na raiṃ labhāmo, āmaṃtayāmo carisāmu monaṃ| vṛ.'aśāśvatam' anityaṃ dṛṣṭvā 'ima' pratyakṣaṃ viharaṇaṃ vihāraṃ, manuṣyatvenāvasthānamityarthaḥ, bhaṇyate hi-"bhogabhogāī bhujamāne viharati"ti, kimityevamata āha. bahavaḥ-prabhūtā antarāyāḥ-vighnā vyādhyādayo yasya tadbahvantarāyaṃ, bahvantarāyamapi dīrghatvā (rghāddhā)vasthāyi syādityāha-'naca' naiva'dīrgha' dīrghakālasthityā 'āya:' jīvitaṃ, samprati palyopamāyuṣkatāyā apyabhāvāt, yata evaṃ sarvamanityaṃ tasmād 'girhasi'nti 'gṛhe' veśmani na 'rati' dhṛti 'labhāmo'tti labhāvahe-prāpnuvaḥ, ataśca 'āmantrayāvahe' pṛcchāva āvāṃ yathā 'cariṣyāmaḥ' āseviṣyāvahe 'maunaṃ' munibhāvaṃ saṃyamamiti sūtrārthaḥ || evaṃ ca tābhyāmukte28/22
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit