Uttarajjhayana v28.p341
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p341
- Language
- Sanskrit
v28.p341
mū. (449 ) ahatāyao tattha munīna tesiṃ, tavassa vādhāyakaraṃ vayāsī | imaṃ vayaṃ veyavio vayaṃti, tahā na hoī asuāṇa logo ||
vṛ.' atha' anantaraṃ tāyate santānaṃ karoti pālayati ca sarvāpadbhya iti tātaḥ sa eva tātaka: 'tatra' tasmin maṃniveśe'vasare vā 'munyo:' bhāvataḥ pratipannamunibhāvayo: 'tayoḥ ' kumārayoḥ ‘tapasa:’ anaśanāde: upalakṣaṇatvācchrepasaddharmānuṣṭhānasya ca 'vyādhātakaraṃ' bādhāvidhāyi, vacanamiti śeṣa:, 'vayāsi 'tti avādīt, yadavādīttadāha imāṃ vācaṃ vedavido 'vadanti' pratipādayanti, yathā--'na bhavati' na jāyate 'asutānām' avidyamānaputrāṇāṃ 'loka:' paralokaḥ, taṃ vinā piṇḍapradānādyabhāve gatyādyabhāvāt tathā ca vedavacaḥ - 'anapatyasya lokā na santi ", tathā'nyaira
2
pyuktam
tathā
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-14/449
"putreṇa jāyate loka:, ityeṣā vaidikī śrutiḥ | atha putrasya putreṇa, svargaloke mahīyate || " "aputrasya gatirnāsti, svargo naiva ca naiva ca | gṛhidharmamanuṣṭhāya tena svargaṃ gamiṣyati ||"
mū. ( 450 ) ahijja vee parivissa vippe, putte paridvappa gihaṃsi jāyā ! | bhuccā na bhoe saha itthiyāhiṃ, ārannagā hoha munī pasatthā ||
vṛ. yata evaṃ tasmād 'adhītya' paṭhitvā 'vedān' ṛgvedādīn 'pariveṣya' bhojayitvā 'viprān' brāhmaṇān, tathā putrān 'pratiṣṭhāpya' kalākalatragrahaṇādinā gṛhasthadharme niveśya, kīdṛśaḥ putrāna ? - gṛhe jātān, na tu gṛhītapratipannakādīn, pāṭhāntare ca putrān 'pariṣṭhāpya' svāmitvena niveśya gṛhe 'jāya'tti he jātau putrau !, tathā 'bhuktvā' bhuktvā 'ṇa' iti vākyālaṅkāre 'bhogān' śabdādīn saha 'strībhiḥ' nārībhistato'raṇye bhavau āraṇyau, 'araṇyānno vakyatavyaḥ' (araṇyānnaḥ | vārttikaṃ ) iti napratyayaḥ, āraṇyāveva āraṇyako- āraṇyakavratadhāriṇī 'hoha' ti bhavataṃ sampadyethāṃ yuvāṃ 'munī' tapasvinau 'praśastau' ślāghyau, itthameva brahmacaryādyāśramavyavsthānāt, uktaṃ hi-‘“brahmacārī gṛhasthaśca, vānaprastho yatistathe" ti, iha ca ' adhītya vedāni' tyanena brahmacaryāśrama uktaḥ pariveṣyetyādinā ca gṛhasthāśramaḥ āraṇyakāvityanena ca vānaprasthāśramaḥ munigrahaṇena ca yatyāśrama iti sūtradvayārthaḥ || itthaṃ tenokte kumārakau yadakāṣṭa tadāhamū. ( 451 ) soaraggiṇā āyaguṇidhaneṇaṃ, mohānilā pajjalaṇāhieṇaṃ | saṃtattabhāvaṃ paritappamānaṃ, loluppamānaṃ bahuhā bahuṃ ca ||
vṛ. sutaviyogasambhāvanā janitaṃ manoduḥkhamiha śokaḥ sa cāgniriva śokāgnistena, ātmano guṇā ātmaguṇāḥ - karmakṣayopaśamādisamudbhūtāḥ samyagdarśanādayasta indhanamivendhanaṃ dāhyatayā yasya sa tathā tena, anādikālasahacaritatvena rāgādayo vā''tmaguṇāsta indhanamuddīpakatayā yasya sa tathā tena, moho mahatā'jñānamitiyāvat so'nila iva mohānilastasmādadhikaṃ mahānagara-dāhādibhyo 'pyalaṃ prajvalanaṃ prakarṣeṇa dīpanamasyeti adhika prajvalanaḥ, yadvā prajvalanenādhika itarāgnyapekṣayā vastena, parvatra prākṛtatvādadhikaśabdasya paranipātaḥ, tathā samiti- - samantāt tapta iva tapta: anirvṛtatvena bhāva: antaḥkaraṇamasyeti saṃtaptabhāvastam, ata eva ca 'paritapyamānaṃ'
-
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit