Uttarajjhayana v28.p352
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p352
- Language
- Sanskrit
v28.p352
adhyayanaṃ-14,[ni. 373 ] laghubhūtaḥ-saṃyamastena vihartuṃ śīlaṃ yeṣāṃ te tathāvidhāḥ, ā-samantānmodamānā haśyanta āmodamānāḥ, tathāvidānuṣṭhāneneti gamyate, gacchanti viyakṣitaṃ sthānamiti śeṣaḥ, ka iva?-'diyā kāmakamā iva' tti ivaśabdo bhintrakramastato dvijā iva-pakṣiṇa iva kāma:-abhilāṣastena krāmantīti kāmakramāḥ, yathā pakṣiṇaḥ svecchayā yatra yatrāvabhāsate tatra tatrāmodamānā bhrāmyanti evamete'pyabhiṣvaṅgasya paratantratāhetorabhāvādyatra yatra saṃyamayātrānirvahaṇaṃ tatra tatra yāntītyāśayaḥ|
punarvahirāsthāṃ nirākurvantyāhamū. (486) ime ya baddhā phaṃdaṃti, mama hattha'jjamāgayā|
vayaṃ ca sattā kāmesu, bhavissāmo jahā ime| vṛ. 'ime' ityanubhūyamānatayā pratyakṣāḥ śabdādayaḥ, 'ca:' samuccaye 'baddhāḥ' niyantritā anekadhopāyai rakṣitā ithyarthaḥ, ete kimityāha-spandanta iva spandante asthitidharmatayā, ye kīdṛśa ityāha-'mama hattha'jjabhāga- ya'tti 'mame' tyātmanirdeśe upalakṣaṇatvāttava ca 'hastaṃ' karam, ārya! adya vā 'āgatāḥ' prāptāḥ, ko'rthaḥ?-svavaśāḥ, ātmano'jñatāṃ darśayitumāha'vayaṃ ca satta'tti vayaṃ punaḥ 'saktāni' saṃbaddhāni abhiṣvaṅgavantītyarthaḥ, abahutve'pyasmadordvayośceti bahavacanaṃ, 'kāmeṣu' abhilaṣaṇīyaśabdādiṣu, evaṃvidheṣvapi cāmīṣvabhiṣvaṅga iti mohavilasitamiti bhāvaḥ, yadvā 'ime ce'tti caśabdādvayaṃ ca spandāmaha iva spandāmahe āyuṣaścalatayā paralokagamanāya, śeṣaṃ tathaiva, yata evamato bhaviṣyāmo yatheme purohitādayaḥ, kimuktaṃ bhavati?-yathā'bhiścañcalatvamavalokyaite parityaktāstathā vayamapi tyakṣyāma iti | syādetad-asthiratve'pi sukhahetutvātkimityamī tyajyante ityāhamū.(487) sāmisaṃkulalaṃ dissā, bajjhamānaṃ nirāmisaṃ|
āmisaṃ savvamujjhittā, viharissāmo nirāmisā || vṛ.sahāmiṣeṇa-piśitarūpeṇa vartata iti sāmiṣastaṃ kulalamiha gṛṇaṃ śakunikāṃ vā 'dṛṣṭvā' avalokya 'bādhyamānaṃ' pīḍyamānaṃ pakṣyantarairiti gamyate, nirāmiṣam-āmiṣavirahitamanyathābhūtaṃ dṛṣṭvati gamyate, 'āmiṣam' abhiṣvaṅgahetuṃ dhanadhānyādi 'sarva' niravaśeṣam 'ujjhitvā' tvaktvā 'viharissāmo'tti viharaṣyāmyapratibaddhavihāritayā cariṣyāmītyarthaḥ, 'nirāmiṣā' parityaktābhiṣvaṅgahetuḥ | uktānuvādenopadeṣṭumāhamū.(488) giddhovame ya naccā ṇaṃ, kāme saṃsāravaḍḍaṇe|
. urago suvannapāsivva, saṃkamāno taṇuṃ care| vṛ. gṛddheṇopamā yeṣāṃ te gṛddhopamāstānuktanyāyena, 'tuḥ' samuccaye bhinnakramaśca yokṣyate, 'jñātvā' avabudhya, namiti prāgvat, kān?-prakramādviṣayāmiṣavato lokān ‘kāmāśca' viṣayāṃśca 'saṃsāravarddhanān' saṃsāravṛddhihetūn jñātveti sambandhaḥ, athavā kāmayanta iti kāmā iti vyutpattyā kāmayogādvā'tyantagṛddhikhyāpanārthaṃ kāmā viṣayiṇa evoktā atastān gṛddhopamān saṃsāravarddhanāṃśca jñātvā kimityāha-'uragosuvanapāseva'tti ivaśabdasya bhinnakramatvāt ārṣatvācca 'uraga iva' bhujaga iva ‘sauparṇeyapāim̐' garuḍasamīpe 'śaṅkamānaḥ' bhayatrastastanviti-stokaṃ mandaṃ yatanayetiyāvat 'care:' kriyāsu pravartasva, asyāyamāśayaḥ-yathā saurpaṇeyopamairviṣayairna bādhyase
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit