Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p353

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p353

Language
Sanskrit

v28.p353

tathā saṃyamamāsevasva, tataśca kimityāhamū. (489)
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-14 /488
nāguvva baṃdhanaṃ chittā, appaṇo vasahiṃ vae| iti etthaṃ mahārāyaṃ !, usuāritti me suyaṃ ||
-
vṛ. 'nāgovva' arddha spaṣṭam, āśayaścāyaṃ yathā nāgaḥ bandhanaṃ varatrāndukādi 'chittvā' dvidhā vidhāyātmano ‘vasatiṃ' vindhyāṭavīṃ vrajati, evaṃ bhavānapi karmabandhanamupahatyātmano vasatiḥkarmavigamataḥ śuddho yatrātmā'vatiṣṭhate sā ca muktireva tāṃ vrajeḥ, anena dīkṣāyāḥ prasaṅgataḥ phalamuktam | evaṃ copadiśya nigamayitumāha- 'etad' yanmayoktaṃ 'pathyaṃ' hitaṃ 'mahārāja !' praśasyabhūpate ? 'iṣukāra!' iṣukāranāman !, etacca na mayā svamanīṣikayaivocyate, kintu 'iti' ityetanmayā ‘śrutam' avadhāritaṃ sādhusakāśāditi gamyata iti sūtrāṣṭakārthaḥ || evaṃ ca tadvacanamākarṇya prativuddho nṛpa:, tataśca yattau dvāvapi cakratustadāha

caittā vipulaṃ rajjaṃ, kāmabhoge a duccae| nivvisayā nirāmisā, ninnehā niṣpariggahā || sammaṃ dhammaṃ viyāṇittā, ciccā kāmaguṇe care| tavaṃ pagijjha' hakkhāyaṃ, ghoraṃ ghoraparakkamā ! ||

vṛ. ' tyaktvā' prahāya 'vipulaṃ' vistīrṇaṃ 'rāṣṭra' maṇḍalaṃ, pāṭhāntarato rājyaṃ vā 'kāmabhogāṃśca' uktarūpān ‘dustyajān' duṣparihārān 'nirvipayau' śabdādiviṣayarahitau ata eva nirāmiṣau, yadvā viṣayo-deśastadvirahitau rāṣṭraparityāgataḥ kābhogātyāgataśca nirāmiṣau-abhiṣvaṅgahetuvirahitau, kutaḥ punarevaṃvidhau ?, yato 'niḥsnehau' niṣpratibandhau 'niṣparigrahau' kvacidavidyamānasvīkārau ‘samyag' aviparītaṃ 'dharmaṃ' śrutacāritrātmakaṃ 'vijñāyaṃ' viśeṣato'vabuddhaya 'cecca'tti tyaktvā 'kāmaguṇān' śabdādīn 'varān' pradhānān pūrvaviśeṣaṇairgatāthatve'pi punarabhidhānamatiśayakhyāpakaṃ, 'tapaḥ' anaśanādi 'pragṛhya' abhyupagamya 'yathākhyātaṃ' yena prakāreṇa tīrthakarādibhiḥ kathitaṃ 'ghoram' atyantaduranucaraṃ ghorakarmā - vairiṇaḥ prati raudraḥ parākramo dharmānuṣṭhānaviṣayasāmarthyātmako yayostau tathā devīnṛpau tathaiva ca kṛtavantāviti śeṣa iti sūtradvayārthaḥ || samprati samastopasaṃhārāmāhamū. (492 )
evaṃ te kamaso buddhā, savve dhammaparāyaṇā | jammamaccubhauvviggā, dukkhassaṃtagavesiṇo |
vṛ. 'evam' amunā prakāreṇa 'tāni' anantaramuktarūpāṇi ṣaḍapi 'kramaśa:' abhihitaparipāṭya 'buddhāni' avagatatattvāni 'sarvāṇi' aśeṣāṇi 'dharmaparāyaṇāni' dharmaikaniṣṭāni, paṭhayate ca'dhammaparaṃpara'tti paramparayā dharmo yeṣāṃ tāni paramparādharmāṇi, prākṛtatvācca paramparāśabdasya paranipātaḥ, tathā hi- sādhudarśanātkumārakayo: kumāravacanāttatpitrostadavalokanātkamalāvatyāstato'pi ca rājña iti paramparayaiva dharmaprāptiḥ, janmamṛtyubhayebhyaḥ - uktarūpebhya evodvignānitrastāni janmamṛtyu bhayodvignāni 'duḥkhasya' asātasyāntaḥ - paryantastadgaveṣakāṇi tadanveṣakāṇi sāpekṣa syāpi samāso yathā devadattasya gurukulamiti | punastadvaktavyatāmevāhasāsaṇi vigayamohāṇaṃ, puvviṃ bhāvaṇabhāviyā |

Linked texts (1)