Uttarajjhayana v28.p49

v28.p49

uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-1 / 9 sahanātmikāṃ 'seveta' bhajeta, paṇḍābuddhiḥ sā sañjātā'syeti paṇḍitaḥ, tathā 'kṣudraiḥ' bālaiḥ śīlahīnairvā pārśvasthādibhiḥ 'saha' samaṃ 'saṃsiggaṃ' ti prākṛtatatvātsaṃsarga, hasanaṃ hāsastaṃ, krīḍāṃ ca antākṣarikāprahelikādānādijanitāṃ ca 'varjayet' pariharet sarveṣāmapyeṣā viśiṣṭaśikṣākṣitihetutvāt lokāgamaviruddhatvācceti sūtrārthaḥ || punaranyathā vinayamāhamāya caṃḍāliyaṃ kāsī, bahuyaṃ mā ya ālave | kālena ya ahijjittā, tatto jhāijja ikkao ||

,
vṛ. 'mā' niṣedhe 'ca: ' samuccaye, caṇḍaḥ krodhastadvaśādalīkam - anṛtabhāṣaṇaṃ caṇḍālīkaṃ,.. bhayālīkādyupalakṣaṇametat, yadvā- caṇḍenā''lamasya caṇḍena vā kalitaścaṇḍālaḥ, sa cātikrūratvāccaḍālajātistasmin bhavaṃ cāṇḍālikaṃ karmeti gamyate, athavā acaṇḍa ! saumya ! alīkam-anyathātvavidhānādibhirasatyaṃ, guruvacanamāgamaṃ ceti gamyate, 'mākārṣīḥ ' mā vidhā:, bhagavaduddiṣṭatilotpāṭakasvecchālāpigośālakavat, bahveva bahukam - aparimita mālajālarūpaṃ ' mā ca' iti prāgvat, āṅiti - stryādikathā'bhivyāptyā lapet-bhāṣeta, bahvālāpanāt dhyānādhyayanakṣitivātakṣobhādisambhavāt, kiṃ punaḥ kuryādityāha - kālaḥ adhyayanādyavasaraḥ prathamapauruṣyādistena, 'ca: ' punararthe, 'adhītya' paṭhitvā, pracchanādyupalakṣaṇametat, 'tataḥ ' adhyayanāt, anantaramiti gamyate, 'dhyāyet' cintayet, 'ekaka' iti bhāvato rāgadveṣādisāhityarahitaḥ, dravyatastu viviktaśayyādisaṃsthaḥ, itthaṃ hi cāṇḍālikakaraṇādyanutthānamadhītārthasthirīkaraṇaṃ ca kṛtaṃ bhavatīti bhāvaḥ |
-
iha ca pādatrayeṇa sākṣādvāggutiruktā, dhyāyedityanena manoguptiḥ, ādyapādottaravyākhyānadvayena tu kāyaguptirapi, etāśca cāritrāntargatā eva, yaduktam
"paṇihāṇajogajutto paṃcahi samitīhi tihiṃ guttīhi |
esa carittāyāro aṭṭhaviho hoi nāyavvo |"
na ca cāritrācārastattvataścaritravinayādatiricyate iti deśatastasyāpyanenābhidhānamiti sūtrārthaḥ itthamakṛtyaniṣedhaḥ kṛtyavidhiścopadiṣṭaḥ, kadācidetadviparyayasambhave ca kiṃ karaṇīyamityāhamū. ( 11 ) āhacca caṃḍāliyaṃ kaṭṭu, na ninhavijja kaṇhui | kaḍaṃ kaḍaṃti bhāsijjā, akaḍaṃ no kaḍaṃti ||
vṛ. ‘āhatya' kadācit caṇḍālīkaṃ ca cāṇḍālikaṃ coktarūpaṃ yadvā caṇḍaścālīkaṃ ca caṇḍālīkaṃ 'kṛtvā' vidhāya 'na ninhuvīta' na kṛtameveti nāpalapet, kadācidapi, yadā parairupalakṣito yadā vā nopalakṣitastadāpītyarthaḥ, kiṃ tarhi kuryādityāha-'kṛtaṃ' vihitaṃ cāṇḍālikādi 'kṛtamiti' iti kṛtameva, na bhayalajjādibhirakṛtamapi 'bhāṣeta' brūyāt, 'akṛtaṃ' tadevāvihitaṃ 'no kṛtamiti' akṛtāmeva bhāṣeta, na tu māyoparodhādinā kṛtamapi, anyathā mṛṣāvādādidoṣāsambhavāt, upalakṣaṇatvāccāsya bahvanālapanakālādhyayanādiviparyasambhave'pyetadeva kṛtyam, idaṃ cātrākṛta-kathañcidaticārasambhave lajjādyakurvan svayaṃ gurusamīpamāgatya"jaha bālo jaṃpato kajjama kajjaṃ ca ujjuyaṃ bhaṇati | taṃ taha āloejjā māyāmayavippamukko u ||"