Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p64

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p64

Language
Sanskrit

v28.p64

pratiprastāvaṃ gurukṛtyapaṃ pravartata iti kutaḥ preritatvamasya ?, 'nityaṃ' sadā, na kadācideva, svayaṃ pravartamāno'pi preritā'nuśayavānapi syāditi kadāśaṅkāpanodāhāyāha- 'kṣipram' iti śīghraṃ bhavati 'sucoyae' tti śobhane prerayitari, gurāviti gamyate, sopaskāratvācca kṣiprameva prerake sati kṛtyeṣaṃ vartate, nānuśayato vilambitameva, paṭhyate ca- 'vitte acoie khippaṃ, pasanne thāmavaṃ kare' iti, atra ca ‘prasannaḥ' prasattimāna, nāhamājñapita ityaprasanno bhavati, kintu mamāyamanugraha iti manyate, kṣiprameva ca tatkurute, ‘thāmavaṃ 'ti sthāma-balaṃ tadvān, kimuktaṃ bhavati ?, sati bale karoti, asati ca sadbhāvamevā''khyāti, yathā'hamanane kāraṇena na śaknomīti | kṣipramapi kurvan kadācidviparītamardhavihitaṃ vā vidadhyāt tadvayayacchedāyāha-'yathopadiṣṭam' upadiṣṭānatikrameṇa,' 'sukṛtaṃ suṣṭhu paripūrṇaṃ kṛtaṃ yathā bhavatyevaṃ kṛtyāni 'karoti' nirvartayati, sadā satā vā śobhanena prakāreṇeti sūtrārthaḥ | sāmpratyupasaṃhartumāha

naccā namai mehāvī, loe kittī ya jāyai | kiccāṇaṃ saraṇaṃ hoī, bhūyāṇaṃ jagaī jahā ||
vṛ. ‘jñātvā' anantaramakhilamadhyayanārthamavagamya 'namati' tatkṛtyakaraṇaṃ pati prahvībhavati 'medhāvī' etadadhyayanārthāvadhāraṇaśaktimān maryādāvartī vā tadguṇaṃ vaktumāha-loke kīrti:sulabbhamasya janma nistīrṇarūpo bhavodadhiranenetyādikā ślāghā caśabda:- 'ekadigvyāpinī kīrtiḥ, sarvadigvyāpakaṃ yaśaḥ' iti prasiddheryaśaśceti samuccinoti, ubhayamapi prakramānnantureva 'jāyate' prādurbhavati, sa eva bhavati 'kṛtyānām' ucitānuṣṭhānāmanā kaluṣāntaḥkaraṇavṛttibhiravinītāvinayairatidūramutsāditānā 'śaraṇam' āśraya ityarthaḥ, kepāṃ keva ?, 'bhūtānāṃ' prāṇināṃ 'jagatī' pṛthvī yatheti sūtrārthaḥ || nanu vinayaḥ pūjyaprasādanaphala:, tato'pi ca kimavāpyata ityāhamū. (46) pūjjā jassa pasīyaṃti, saṃbuddhā puvvasaṃthuyā |
pasannā laṃbhaissaṃti, viulaṃ aṭṭhiyaṃ suyaṃ ||
vṛ. pūjayitumarhāḥ pūjyā - ācāryādayaḥ 'yasya' iti vivakṣitaśiṣyopadarśakaṃ sarvanāma 'prasīdanti' tuṣyanti 'sambuddhā:' samyagavagatavastutattvāḥ, pūrvaṃ vācanādikālādārato na tu vācanādikāla eva, tatkālavinayassa kṛtapratikriyārūpatvena tathāvidhaprasādājanakatvāt, saṃstutāvinayaviṣayatvena paricitāḥ samyakstutā vā sadbhutaguṇotkīrtanādibhiḥ pūrvasaṃstutāḥ, śeṣavinayopalakṣaṇametat, ‘prasannā' iti saprasādāḥ, paṭhyate ca - 'sampanā: ' jñānādiguṇaparipūrṇāḥ samyag - aviparītā prajñā yeṣāṃ te satprajñā vā, 'lambhayiṣyanti' prāyayiṣyanti, kimityāha- 'vipulaṃ'vistīrṇam, aryata ityartho mokṣaḥ sa prayojanamasyetyārthikaṃ tadasya 'prayojana' miti ṭhak, athavā artha: sa eva prayojanarūpo'syāstītyārthikaḥ, ata iniṭhanā viti ṭhan ' śrutam' aṅgopāṅgaprakīrṇakādibhedamāgamaṃ, na tu haraharihiraṇyagarbhādivat sākṣāt svargādikam, anena pūjyaprasādasyānantaraphalaṃ śrutamuktaṃ, vyavahahitaphalaṃ tu muktiriti sūtrārthaḥ ||
"
samprati śrutavāsau tasyaihikaphalamāha

sa pujjasatthe suvinīyasaṃsae, manoruī ciṭṭhai kammasaṃpayā | tavosamāyārīsamāhisaṃvuḍe, mahajjuī paṃca vayāiṃ pāliyā ||

Linked texts (1)