Uttarajjhayana v28.p67
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p67
- Language
- Sanskrit
v28.p67
uttarādhyayana- mūlasūtram - 1-1 / 48
vicāro na punaranyairiti |
tatra jñānanaya āha-jñānameva muktyavāptinibandhanaṃ, tathā ca tallakṣaṇābhidhāyinī niryuktigāthā"nāyaṃmi giṇhiyavve agihiyavvaṃmi ceva atyaṃmi |
jaiyavvameva iha jo uvaeso so namo nāma ||"
asyāścārthaḥ-‘jñāte' buddhe 'giṇḍiyavvi' tti gṛhyate-upādīyate kāryārthibhiriti grahītavyaḥ, kāryasādhakaṃ ityuktaṃ bhavati, uktaṃ hi - 'gejjho so kajjasāhato hoi' tasmin, agrahītavya:tadviparītaḥ, sa ca heya upekṣaṇīyaśca, ubhayorapi kāryāsādhakatvāt, tasmiṃśca, 'ca: ' samuccaye, 'eva' iti pūraṇe, kasmin punargrāhye'grāho vetyāha- 'atthaṃmi'tti arthyata ityarthaḥ tasmindravye guṇe vā, yata āha- "attho davvaṃ guṇo vāvi" 'yatitavya' miti yatnaḥ kāryaḥ, kimuktaṃ bhavati ? - grāhyaḥ grahītavyaḥ itaraśca parihartavyaḥ, 'evaḥ' avadhāraṇe, sa ca vyavahitasambandhaḥ, tato'yamartha:-jñāta eva grahītavye'grahītavye vā'rthe yatitavyam, anyathā pravartamānasya phalavisaṃvādadarśanāt, tathā cānyairapyucyate-- "samyagjñānapūrvikā sarvapuruṣārthasiddhi"riti, ajñānasyaiva ca bahudoṣatvadarśanāt, yato bālairapyudṛghuṣyate
44
'ajñānaṃ khalu kaṣṭaṃ krodhādibhyo'pi sarvapāpebhyaḥ |
arthaṃ hitamahitaṃ vā na vetti yenā''vṛto lokaḥ || "
āgamo'pyevamevāvasthitaḥ, yatastatra karmanirjaraṇādhīnā muktirukta, karmanirjaraṇe ca jñānamevā''tyantiko hetu:, tadvirahitānāṃ tāmaliprabhṛtīnāṃ kaṣṭānuṣṭhāyināmapi alpaphalatvābhidhānāt uktaṃ hi
“jaṃ annāṇī kammaṃ khavei bahuyāhiṃ vāsakoḍīhiṃ | taṃ nāṇī tihiṃ gutto khavei ūsāsametteṇaṃ ||"
yadapi darśanasattāyāṃ cāritrarahitasyāpi 'sijjhati caraṇarahiyā daṃsaṇarahiyā na sijjhaṃti' ityāgamena muktipratipādanaṃ tadapi jñānaprādhānyakhyāpanaparaṃ, darśanarahitasya hi dvādaśāṅgamapyajñānameveti na tatra kaṣṭakriyāsambhave'pi muktiḥ, darśanotpattau tu kriyāṃ vinā'pi marudevyādīnāmiva samyagjñānamātrādeva muktyavāptirityarthapratipādakatvādasya, ata eva bahuśrutapūjādhyayane bahuśrutasyaiva tathā tathā pūjyatābhidhānaṃ, tathā ca prayogaḥ - yad yena vinā na bhavati tat tannibandhanameva, yathā bījādyavinābhāvī tannibandhana evāṃkuraḥ, jñānāvinābhāvinī ca muktyavāptiḥ, 'iti'tyevaṃ yaḥ 'upadeśa: ' sarvasya jñānanibandhantvābhidhānarūpaḥ, sa kimityāha- 'naya' iti prastāvāt jñānanayaḥ, nāmeti vākyālaṅkāre, uktaṃ hi 'iti jo 'tti evamiha jo uvaeso jāṇagāṇato so tti | ayaṃ ca jñānadarśanacāritratapapaupacārātmani pañcavidhe vinaye jñānadarśanavinayāvevecchati, cāritratapaupacāravinayāṃstu tatkāryatvāt tadāyattatvācca guṇabhūtāneveti gāthārthaḥ | kriyānayastvāha
"savvesiṃpi nayāṇaṃ bahuvihavattavvayaṃ nisāmettā | taṃ savvayavisuddhaṃ jaṃ caraṇaguṇaṭṭhio sāhū || "
'sarveṣāmapī'ti naigamādinayottarottarabhedānāmaviśuddhānāṃ viśuddhānāṃ ca kiṃ punarmūlanayānāṃ
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit