Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p7

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p7

Language
Sanskrit

v28.p7

uttarādhyayana-mūlasūtram-1-1/1 pramāṇatvamabhidhāya tadabhidhānasyānarthakatvamiha kaiściduktaṃ, tadasādhu, śabdasyāpramāṇatve tatprāmāṇyamūlatvena sakala-vyavahārāṇāmucchedaprasaṅgāt, uktaṃ hi
"lokikavyavahāro'pi, yasminna vyavatiṣṭhate |
tatra sādhutvavijñānaṃ, vyāmohopanibandhanam||"iti tathā ca śāstrādau phalādipratipādikā pūrvācāryagāthā
"tassa phalajogamaṃgalasamudāyatthā taheva dārāhaṃ |
tabbheyaviruttikkamapayoyaṇāiṃ ca vaccāī||" phalābhilāṣiṇāṃ ca sakalaprekṣāvatāṃ pravṛttiriti prathamataḥ phalasyābhidhānaṃ, tatrāpi kimidaṃ sambaddhamutāsambaddhamiti vicārata eva vipaścitaḥ pravartanta iti tadanu yogasya, ityādi kramaprayojanaṃ sarvatra yojyaṃ, tatra phalaṃ kartuḥ śrotuścāvyavahitaṃ vineyānugraho yathāvadarthāvabodhaśca, vyavahitaṃ punarubhayorapi taduttarottaraguṇaprakarṣaprāptyā'pavargāvāptiriti | yogaḥ sambandhaḥ, sa ca hetutaḥ phalataśca, tatra hetuta uttarādhyayanānuyogasya sākṣātkṛtadharmāṇaḥ sūtrakṛta eva yathāsvaṃ praṇetāraḥ tatastadavabodhitatadarthāstacchiṣyāḥ tato'pi tadvineyāstāvad yāvad bhagavān bhadrabāhuḥ tato bhāṣyakṛtastataścūrṇikṛtaḥ tato'pi vṛttikṛto yāvadasmadgurava iti guruparvakramalakṣaṇaḥ | phalatastūpāyopeyabhāvarūpaḥ abhihitaphalasyopeyatvāt prastutānuyogasya ca tadupāyatvāditi | mathnātivināśayati śāstrapāragamanavighnān gamayati-prāpayati śāstrasthairya lālayati caśleṣayati tadeva śiṣyapraśiṣyaparamparāyāmiti maṅgalaṃ, yadvā manyante anāpāyasiddhiṃ gāyanti prabandhapratiṣṭhiti lānti vā'vyavacchinnasantānāḥ śiṣyapraśiṣyādayaḥ śāstramastinniti maṅgalam, ādimadhyāvasānavartinastasyoktarūpārthaprasādhakatvena prasiddhatvāt, uktaṃ hi
"taṃ maṃgalamāīe majjhe pajjaṃtae ya satthassa| paḍhamaṃ satthassāvigdhapāragamanāya niddiṭuṃ||1|| tasseva u thijjatthaṃ majjhimayaṃ aṃtimaṃ ca tasseva|
avvocchittinimittaṃ sissapasissāivaṃsassa ||2||" tacca nāmādicaturbhedaṃ, tatra maṅgalamiti nāmaiva nāmamaṅgalaṃ, sthāpanāmaṅgala maṅgalakāra: maṅgalāni ca darpaṇādīni, yathoktam
"dappaṇabhaddāsaṇa vaddhamāṇa varakalasamacchasirivacchā|
socchiya naṃdāvattā lihiyā aṭṭhaṭṭha maṃgalagā|" iti dravyabhāvamaṅgale tvāvaśyakabhāṣyānusārato'vaboddhavye | tatra ceha bhāvamaṅgalenādhikāra:, tacca kṛtameva, nandirūpatvāt tasya, nandivyākhyānapūrvakatvācca sakalānuyogasya, apavādata utkrameṇāpi yadā'nuyogastadā bhāvata ādimaṅgalaṃ 'saṃjogā vippamukkassa anagārassa'tti anagāragrahaṇaṃ, madhyamaṅgalaṃ, 'kapille nayare rāyā' ityādinā'nagāraguṇavarṇanam, antyamaṅgalam ‘ii pāukare buddhe' ityādinā buddhādyabhidhānaṃ | samudāyo-varṇapadavākyaślokādhyayanakadambakātmaka śrutaskandharūpatasyābhidheyo'rthaḥ samudāyārthaḥ, sa ceha dharmakathātmakaḥ, viśeṣatastvenaṃ 'paḍhame vinao' ityādinā niyuktikāra eva vakṣyati | dvārāṇīti prakramādanuyogadvārāṇi, tatra