Uttarajjhayana v28.p74
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p74
- Language
- Sanskrit
v28.p74
adhyayanaṃ-2,[ni. 77] 'śeṣāḥ' etaduddharitāḥ, parīpahā: puna: ekādaśa 'vedanīya' vedanīyanāmni karmaṇi saṃbhavantītti gāthātrayārthaḥ || ke punaste ekādaśetyāhani.[78] paṃceva ānupuvvī cariyā sijjā vahe va(ya) roge ya |
taṇaphāsajallameva ya ikkārasa veyaṇījjaṃmi|| vṛ. 'pañcaiva' pañcasaṃkhyā eva, te ca prakārāntareṇāpi syurityāha-'ānupūrvyā' paripāṭya, kṣutpipāsāśītoṣṇadaṃśamaśakākhyā iti bhāvaḥ, caryā śayyā vadhaśca rogaśca tṛṇasparśe jalla eva ca ityamī ekādaśa vedanīyakarmaṇyudayavati parīṣahā bhavantīti śeṣa iti gāthārthaḥ ||
samprati puruṣasamavatāramāhani.[79] bāvīsaṃ bāyarasaṃparāe caudasa ya suhumarāgaṃmi|
chaumatthavīyarāe caudasa ikkārasa jinaṃmi || vṛ. 'dvāviṃśatiḥ' dvāviṃśatisaṃṅkhyāḥ prakramātparīṣahāḥ 'bādarasaṃparāye' bādarasamparāyanāmni guṇasthāne, kimuktaṃ bhavati?, bādarasamparāyaṃ yāvatsarve'pi parīṣahāḥ samvanti, 'caturdaśa' caturdaśasaṅkhyāḥ , caḥ pūraṇe, 'sūkṣmasaṃparāye' sūkṣmasamparāyanāmni guṇasthāne, 'saptānāṃ' cāritramohanīyapratibaddhānāṃ darśanamohanīyapratibaddhasya caikasya tatrāsambhavāditi bhāvaḥ, 'chadmasthavītarāge' chadmasthavītarāganāmni guṇasthāne, caturdaśa' uktarūpā eva, 'ekādaśa' ekādaśasaṅkhyāḥ 'jine' kevalini, vedanīyapratibaddhānāṃ kṣudādīnāmeva tatra bhāvāditi gāthārthaḥ|| ni.[80] esaṇamanesaṇījjaṃ tiṇhaṃ aggahaṇa' bhoyaṇa nayāṇaṃ|
ahiāsaṇa boddhavvā phāsuya saddujjusuttāṇaṃ|| vṛ. eṣyata ityeṣaṇam-eṣaṇāśuddhaṃ, aneṣaṇīyaṃ-tadviparītaṃ, sopaskāratvādyadannādi tasya, yadvā 'supāṃ saṃpo bhavantī'ti nyāyādeṣaṇīyasya aneṣaṇīyasya ca, aggahaṇa'bhoyaṇa'tti agrahaṇam-anupādānaṃ, kathañcidgrahaṇe vā abhojanam-aparibhogātmakaṃ trayāṇām' arthānnaigamasaṃgrahavyavahārāṇāṃ nayānāṃ matenādhyāsanā boddhavyeti sambandhaḥ, abhīhi sthūladarśinaḥ bubhukṣādisahanamannādiparihārātmakamevecchanti, 'phāsuga sagujjusuttāṇaṃ'tiśabdanayānāṃ trayāṇāmṛjusūtrasya ca matena prāsukamannādi upalakṣaṇatvāt kalpyaṃ ca gṛhṇato bhuñjānasyāpyadhyāsaneti prakramaḥ; te hi bhāvapradhānatayā bhāvādhyāsanāmeva manyante, sā ca nābhuñjānasyaiva, kintu śāstrānusāripravṛttyā samatāvasthitasya prāsukameṣaṇīyaṃ ca dharmadhūrvahanārthaṃ bhuñjanasyāpītigāthārthaḥ| samprati nayadvāramāhani.[81] jaṃ pappaṃ negamanao parīsaho veyaṇā ya duṇhaṃ taṃ|
veyaṇa paḍucca jīve ujjusuo saddassa puṇa āyā| vṛ.'yad'vastugirinirjharajalādi prāpya āsādya kṣudādiparīṣahā utpadyante naigamo-naigamanayo yattadonityābhisambandhāt tatparīṣaha iti vaktīti śeṣaḥ, sa hyevaṃ manyate-yadi tat kṣudādhutpādakaṃ vastu na bhavettadā kṣudādaya eva na syuḥ, tadabhāvāśca kiṃ kena sahyata iti parīṣahābhāva eva syāt, tatastadbhāvabhāvityāt parīṣahasya tat pradhānamiti tadeva parīṣahaḥ, prasthakotpādakakāṣṭhaprasthakavata, āha-naikagamatvānnaigamasya kathamekarūpataiva parīṣahāṇāmihoktā?, ucyate, śataśākhatvādasya na sarvabhedābhidhānaṃ śakyamiti kaścideva kvaciducyate, evaṃ śeṣaneṣvapi yathoktāśaṅkāyāṃ
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit