Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v28.p77

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v28.p77

Language
Sanskrit

v28.p77

uttarādhyayana- mūrlasūtram - 1- 2/48 yathā prastutameva 'iha khalu bāvīsaṃ parīsaha' tti 'pṛcchā śiṣyasya tu' gurūddiṣṭārthaviśeṣajijñāsovineyasya, tuḥ punaḥ prakramādvacanaṃ 'muṇitavyā' jñātavyā, yathā 'kayare khalu te bāvīsaṃ parīsahā ?' iti, nirdaśaśceti nirdeśa: - puna: ime khalu dvāviṃśatiḥ, parīṣahā iti gamyate, anena ca śiṣyapraśnānantaraṃ gurornirvacanaṃ nirdeśa ityarthāduktaṃ bhavati, atra caivamudāharaṇadvāreṇābhidhānaṃ pūrvayorapyuktodāharaṇadvayasūcanārthaṃ vaicitryakhyāpanārthaṃ ceti kiñcinyūnagāthārthaḥ || itthaṃ 'kuta' ityādidvādaśadvāravarṇanādavasito nāmaniṣpannanikṣepaḥ, samprati 'sūtrasparśa' iti caramadvārasya sūtrālāpakaniṣpannanikṣepasya cāvasaraḥ, taccobhayaṃ sūtre sati bhavatīti sūtrānugame sutramuccāraṇīyaṃ,
mū. (49/1) 'suyaṃ me āusaṃteṇaṃ bhagavayā evamavastrāyaṃ - iha khalu bāvīsaṃ parīsahā samaṇeṇa bhagavayā mahāvīreṇaṃ kāsaveṇaṃ paveiyā je bhikkhū succā naccā jiccā abhibhūya bhikkhāyariyāe parivvayaṃto puṭṭho no vinihannejā |
vṛ. śrutam ākarṇitamavadhāritamitiyāvat 'me' mayā 'āyuṣmanniti śiṣyāmantraṇaṃ, kaḥ kamevavāha ?, sudharmasvāmī jambūsvāminaṃ, kiṃ tat śrutamityāha - 'tene 'ti trijagatpratītena 'bhagavatā' aṣṭamahāprātihāryarūpasamagreśvaryādiyuktena, 'eva' mityamunā vakṣyamāṇanyāyena 'ākhyātaṃ' sakalajantu bhāṣābhivyāptyā kathitam, uktaṃ ca
"devā daivīṃ narā nārīṃ, śabarāścāpi śābarīm | tiryañco'pi hi teracīṃ, menire bhagavadgiram ||"
kimata āha-'ihe'ti loke pravacane vā 'khaluḥ' vākyālaṅkāre avadhāraṇe vā, tata ihaiva anyasmai pratipādanīyamityāha, anyathā'bhidhāne pratyutāpāyasambhavāt, uktaṃ ca" kiṃ etto pāvayaraṃ sammaṃ anahigayadhammasabbhāvo | annaṃ kudesaṇāe kaṭhṭhatarāyaṃmi pāḍer̤a || "tti, ‘maye’tyenanārthato'nantarāgamatvamāha, 'bhagavate' tyanena ca vaktuḥ kevalajñānādiguṇattvasūcakena prakṛtavacasaḥ prāmāṇyaṃ khyāpayituṃ vaktuḥ prāmāṇyamāha, vaktuprāmāṇyameva hi vacanaprāmāṇye nimittaṃ yaduktam- 'puruṣaprāmāṇyameva śabde darpaṇasaṃkrāntaṃ mukhabhivopacārādabhidhīyate" "tena' ti ca guṇavattvaprasiddhayabhidhānena prastutādhyayanasya prāmāṇyaniścayamāha, saṃdigdhe hi vakturguṇavattve vaso'pi prāmāṇye saṃdihyeteti, samudāyena tu ātmauddhatyaparihāreṇa guruguṇaprabhāvanāparaireva vineyebhyo deśanā vidheyā, etadbhaktipariṇāme ca vidyāderapi phalasiddhiḥ, yaduktam- "āyaribhattirāeṇa vijjā mantā ya sijjhaṃti" athavā 'āusaṃtenaṃ 'ti bhagavadviśeṣaṇam, āyuṣmatā bhagavatā, cīrajīvinetyartho, maṅgalavacanametat, yadvā-'āyuṣmate 'ti parārthapravṛttyādinā praśastamāyurdhārayatā, na tu muktimavāpyapi tīrthanikārādidarśanātpunarihāyātena yathocyate kaiścit" jñānino dharmatīrthasya, karttāraḥ paramaṃ padam | gatvā''gacchanti bhūyo'pi bhavaṃ tīrthanikārataḥ ||"
evaṃ hi anunmūlitaniḥ śeṣarāgādidoṣatvāttaddhacaso'prāmāṇyameva syāt, niḥśeṣonmūlane hi rāgādīnāṃ kutaḥ punarihāgamanasambhava iti | yadivā- 'āvasaṃtenaṃ 'ti mayetyasya viśeṣaṇaṃ, tata āḍiti - gurudarśitamaryādayā vasatā, anena tattvato gurumaryādāvarttitvarūpatvādgurukulavā -

Linked texts (1)