Uttarajjhayana v29.p146
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p146
- Language
- Sanskrit
v29.p146
adhyayanaṃ-28,[ni. 506] tīti, 'caḥ' samuccaye sa īdṛg vistāraruciriti jñātavyo, vistāraviṣayatvena jñānasya rucerapi tadviṣayatvādasya jñānapūrvikā hi ruciḥ, yata uktam-"saddahai jāṇati jato"|
kriyārucimāha-darśanaṃ ca jñānaṃ ca caritraṃ ca darśanajñānacaritraṃ tasmin prāguktarūpe tathā tapo-- vinaye satyāḥ-nirupacaritāstāśca tāḥ samitiguptayaśca, yadivā satyaṃ ca-avisaṃvādanayogādyātmakaṃ samitiguptayaśca satyasamitiguptayastāsu yaḥ kriyābhāvaruciḥ, kriyābhāvaruciḥ, kimuktaṃ bhavati?-darśanādyācārānuṣṭhāne yasya bhāvato rucirasti saḥ 'khalu' niścitaṃ kriyāruciḥ nāmeti prakāśaṃ, bhaṇyata iti śeṣaḥ, iha ca cāritrāntargatatve'pi tapaḥ-prabhṛtīnāṃ punarupādānaṃ viśeṣata eṣāṃ muktyaṅgatvakhyāpanārtham|
saṅkeparucimāha-anabhigṛhītā-anaṅgīkṛtā kudṛṣṭī:-saugatamatādirūpā yena sa tathā saṅkeparuciriti bhavati jñātavyaḥ, aviśāradaḥ' akuśalaḥpravacane' sarvajñaśāsane 'anabhiggahio ya sesesu'tti avidyamānamabhīti-ābhimukhyena gṛhītaṃ grahaṇaṃ-jñānamasyetyanabhigṛhītaḥ anabhijña ityarthaḥ, 'caḥ' samuccaye, anabhigṛhītaśca kve tyāha- śeṣeṣu' kapilādipraṇītapravacaneṣu, saṃbhavati hi jinapravacanānabhijño'pi śeṣapravacanānabhijña iti tadyavacchedārthametat, ayamāśayaḥ-ya uktaviśeṣaṇaḥ saṅkepeṇaiva cilātīputravatpraśamādipadatrayeṇa tattvarucimavāpnoti sa saṅkeparucirucyate|
dharmarucimāha-yo'stikāyānāṃ-dharmādīnāṃ dharmo-gatyupaṣṭammādirastikāyadharmastaṃ jātāvekavacanaṃ, śrutadharmam' aṅgapraviṣṭādyāgamasvarūpaṃ 'khaluḥ' vākyālaṅkāre 'caritradharmaṃ vā' sāmāyikādi, vasya cārthatvāt, ‘śraddadhāti' tatheti pratipadyate 'jinābhihitaṃ' tīrthakṛduktaṃ sa dharmaruciriti jñātavyo, dharmeṣu-paryāyeṣu dharme vā-śrutadharmādau rucirasyetikṛtvā, śiṣyamativyutpādanārthaṃ cetthamupādhibhedena samyaktvabhedābhidhānam, anyathā hi nisargopadeśayoradhigamādau vā kvacitkeṣāṃcidantarbhāva iti bhāvanīyamiti sūtraikādaśakārthaḥ ||
kaiḥ punarliṅgairidaṃ daśavidhamapi samyaktvamutpannamastīti śraddheyamityāhamū. (1103) paramatthasaṃthavo vā sudiṭṭhaparamatthasevaṇā vāvi|
vāvannakudaṃsaṇavajjaṇā ya saṃmattasaddahaṇā| vṛ. paramāśca te tāttvikatvenārthāścāryamāṇatvena paramārthā:-jīvādayasteṣu saṃstavo-guṇakīrtanaṃ tatsvarūpaṃ punaḥ punaḥ paribhāvanājanitaḥ paricayo vā paramārthasaṃstavo, vāśabda uttarāpekṣayaḥ samuccaye, tathā suṣṭha-yathāvaddarśitayā dṛṣṭā-upalabdhāḥ paramārthā-jīvādayo yaiste sudṛṣṭaparamārthāācāryādayasteṣāṃ sevanaṃ-paryupāsanam, ihottaratra ca (prākṛtatvāt) sūtratvācca strīliṅganirdeśaḥ, vetyanuktasamuccaye, tato yathāśakti tadvaiyāvṛtyapravṛttiśca, 'apiḥ' pūrvāpekṣaḥ samuccaye, 'vāvannakudaṃsaṇa'tti darśanaśabdaḥ pratyekamabhisaṃbadhyate tato vyāpanna-vinaṣṭaṃ darśanaṃ yeṣāṃ te vyāpannadarśanā:-yairavāpyāpi samyaktvaṃ tathāvidhakarmodayādvāntaṃ, tathā kutsitaṃ darśanaṃ yeṣāṃ te kudarśanā:śākyādayasteṣāṃca varjanaṃ-parihāro vyāpannakudarśanavarjanaṃ,mā bhūdetaparihārataḥ samyaktvamālinyamiti, 'caḥ' samuccaye, samyaktvaṃ śraddhīyate'stīti pratipadyate'neneti samyaktvaśraddhānaṃ, pratyekaṃ ca paramārthasaṃstavādibhirasya sambandhādekavacanaṃ, na cāṅgāramardakāderapi paramārthasaṃstavādīnāṃ saṃbhavādyabhicāritā, tāttvikānāmevaiṣāmihādhikṛtatvāt, tasya ca tathāvidhānāmeṣāmasaṃbhavāditi
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit