Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p15

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p15

Language
Sanskrit

v29.p15

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-18/569 ni.[399] vīsajjiūṇa āsaṃ aha anagārassa ei so pāsaṃ|
vinaeṇa vaṃdiūṇaṃ avarāhaṃ te khamāvei|| ni.[ 400] aha monamassio so anagāro navaraiṃ na vāharai |
tassa tavateyabhīo iṇamaṭuṃ so udāharai|| ni.[401] kaṃpillapurāhivaī nāmeṇaṃ saṃjao ahaṃ rāyā|
tujjha saraṇāgao'mhi niddahihā mā mi teeṇaṃ || vṛ. gāthācatuṣṭayaṃ spaṣṭameva, navaraṃ taṃ pāsiya 'saṃbhamāgato'tti muniratra dṛśyata ityasāvapi mayā viddho bhaviṣyatītyākulatvamāpanno, bhaṇati ca' vakti ca 'hā' iti khede yathedānīṃ 'isivajjhāe'tti ṛpihatyayā manāgapi lipto'haṃ-svalpenaiva na spṛṣṭaḥ 'tubbha'tti tava śaraṇāgato'smi' tvāmeva śaraṇam-āśrayaṃ pratipanno'smi, tataśca nirdhākṣī: 'mā' niṣedhe 'mi' iti māṃ 'tejasā' tapojananiteneti gamyate, iti gāthācatuṣṭayārthaḥ | itthaṃ tenokte yanmuniruktavāṃstadāhamū.(570) abhao patthivā! tujhaṃ, abhayadāyā bhavāhi ya|
anicce jīvalogaṃmi, kiṃ hiṃsāe pasajjasi? || vṛ. 'abhao'tti abhayaṃ-bhayābhāvaḥ 'pārthiva!' nṛpate ! ākāro'lākṣaṇikaḥ, kasya?'tubbhaṃ'ti tava, na kaścittvāṃ dahatīti bhāvaḥ, itthaṃ samāśvāsyopadeśamāha-'abhayadātā ca' prāṇināṃ trāṇakartā bhavāhiya'tti bhava, yathā hi bhavato mṛtyubhayamevamanyeṣāmapīti bhāvaḥ, caśabdo yojita eva, amumevārthaṃ sahetukaṃ vyatirekadvāreṇāha-'anitye' aśāśvate 'jīvaloke' prāṇigaṇe, kimiti paripraśne 'hiṃsāyāṃ' prāṇivadharūpāyāṃ prasajasi' abhiṣvakto bhavasi?, jīvalokasya hyanityatve bhavānapyanityastatkimiti-kena hetunā svalpadinakṛte pāpamitthamupārjayasi?, naivedamucitamiti 'bhāvaḥ || itthaṃ hiṃsātyāgamupadiśya rājyaparityāgopadeśamāha- . mū. (571) jayā savvaṃ pariccajja, gaṃtavvamavasassa te|
anicce jīvalogaṃmi, kiṃrajjami pasajjami?|| vṛ. yadā 'sarva' kośāntaḥpurādi parityajya-ihaiva vimucya gantavyaṃ bhavāntaramiti śeṣaḥ, tadapi na svavaśasya kintu avaśasya-asvatantrasya 'te' tava, kva sati?-anitye jīvaloke, tataḥ kiṃ 'rājye' nṛpatitve prasajasi?, rājyaparityāga eva yukta iti bhāvaḥ, pāṭhāntarataśca kiṃ hiṃsāyāṃ prasajasi?, iha ca punarvacanamādarātiśayakhyāpanārthamiti na punaruktā |
jīvalokānityatvameva bhāvayitumāhamū. (572) jīviyaṃ ceva rūvaṃ ca, vijjusaṃpāyacaṃcalaṃ|
jattha taṃ mujjhasī rāyaṃ!, piccatthaṃ nāvabujjhasī|| vṛ.'jīvitam' āyuḥ 'caḥ' samuccaye 'eve'ti pūraṇe 'rūpaṃca' piśitādipuṣṭasya śarīraśobhātmakaṃ vidyutaḥ saṃpātaḥ-calanacamatkāro vidyutsampātastadvaccañcalam-atīvāsthiraṃ vidyutsampātacañcalaṃ 'yatra' jīvite rūpeca 'ta'titvaṃ 'muhyasi' mohaṃ vidhatse, mūḍhaśca hiṃsādau prasajasīti bhāvaḥ, 'rājan' nṛpate! 'pretyārthaṃ' paralokaprayojanaṃ nāvabudhyase, kimuktaṃ bhavati?- jānāsyapi na kiṃ, punastatkaraṇamiti ||

Linked texts (1)