Uttarajjhayana v29.p165
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p165
- Language
- Sanskrit
v29.p165
uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 - 29 / 1143 nirabhiṣvaṅgatayā 'niḥsaṅgatvaṃ' vahiḥsaṅgābhāvaṃ janayati, niḥsaṅgatvena jīva eko rāgādivikalatayā tata eva 'ekāgracitaḥ ' dharmaikatānamanā ekāgratāvibandhakahetvabhāvāt, tataśca divā vā rātrau vā'sajan, ko'rthaḥ ? - sadā bahi: - saṅgaṃ tyajannapratibaddhaścāpi viharati, ko'bhiprāyaḥ ?viśeṣata: pratibandhavikalo māsakalpādinodyatavihāreṇa paryaṭati |
mū. ( 1144 ) vivittasayaṇāsaṇayāe ṇaṃ bhaṃte ! jīve kiṃ jaṇei ?, carittaguttiṃ jaṇei, carittagutte ṇaṃ jīve vivittāhāre daḍhacaritte egaṃtarae mukkhasvabhāvapaḍipatre aṭṭhavihaṃ kammagaṭhi nijjarei ||
vṛ. apratibaddhatā ca viviktaśayanāsanatāyāṃ saṃbhavatyatastāmāha-viviktāni - stryādyasaṃsaktāni śayanāsanānyupalakṣaṇatvādupāśrayaśca yasyāsau viviktaśayanāsanastadbhāvastattā tayā 'cāritraguptiṃ' caraṇarakṣāṃ janayati 'carittagutte ' tti prāgvad, guptacaritraśca jīvo vivikto - vikṛtyādirahita āhāro yasya sa tathā, guptacāritro hi sarvatra niḥspṛha eva bhavati, tathā dṛḍhaṃ niścalaṃ caritramasyeti dṛḍhacaritrastata evaikāntena niścayena rataḥ - abhiratimānekāntarata: saṃyama iti gamyate, tathā mokṣe- muktau bhāvane - antaḥkaraṇena pratipanna-āśritaḥ mokṣabhāvapratipanna: mokṣa eva mayā sādhayitavya ityabhiprāyavān aṣṭavidhakarmagranthiriva granthibhedatayā'ṣṭavidhakarmagranthistaṃ 'nirjarayati' kṣapaka śreṇipratipattyā kṣapayati |
mū. ( 1145 ) viṇibaṭṭaṇayāe ṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃ jaṇei ?, pāvakammāṇaṃ akaraṇayāe abbhuṭṭei puvvabaddhāṇa ya nijjarayāe pāvaṃ niyattei, tao pacchā cāuraṃtaṃ saṃsārakaṃtāraṃ vīīvayai ||
vṛ. viviktaśayanāsanatāyāṃ ca vinivarttanā bhavatīti tāmāha - 'vinivarttanayā' viṣayebhy ātmanaḥ parāṃmukhīkaraṇarūpayā 'pāpakarmaṇāṃ' sāvadyānuṣṭhānānām 'akaraṇatayā' na mayā pāpāni karttavyānītyevaṃrūpayā 'abhyuttiṣṭhate' dharmaṃ pratyutsahane, pūrvabaddhānāṃ pāpakarmaṇāmiti prakramaḥ, caśabdo nirjaranānantaraṃ draṣṭavyaḥ tataḥ pūrvabaddhānāṃ nirjaranayā caśabdādabhinavānupādānena ca 'tadi 'ti karma 'nivarttayati' vināśayati, yadivā pāpakarmaṇāṃ jñānāvaraṇādīnām 'akaraṇayāi 'tti ārṣatvād 'akaraṇena' apūrvānupārjanenābhyutiṣṭhate mokṣāyeti śeṣaḥ, pūrvabaddhānāṃ ca karmaṇāṃ nirjaranayā, anyatprāgvat |
mū.( 1146 ) saṃbhogapaccakkhāṇeṇaṃ bhaṃte! jīve kiṃ jaṇei ?, ālaṃbaṇāiṃ khavei, nirālaṃbaṇassa ya āyayadviyā jogā bhavanti, saeṇaṃ lābheṇaṃ saṃtūsai parassa lābhaṃ no āsāei no takkei no pīhei no patthei no abhilasai, parassa lābhaṃ anāsāemāṇeatakkemāṇe apīhamāṇe apatthemāṇe anabhilasemāṇe duccaṃ suhasijjaṃ uvasaṃpajjittā ṇaṃ viharai ||
vṛ. viṣayanivṛttaśca kaścitsambhogapratyākhyānavān saṃbhavatyatastadāha- samiti-saṃkareṇasvaparalābhamīlanātmakena bhogaḥ sambhogaḥ, ekamaṇḍalīka bhoktṛtvamiti yo'rthaḥ tasya pratyākhyānaṃ - gītārthāvasthāyāṃ jinakalpādyabhyutavihārapratipattyā parihāraḥ sambhogapratyākhyānaṃ tena 'ālambanāni' glānādīni 'kṣapayati' tiraskurute, sadodyatatvena vīryācāramevāvalambate, nirālambanasya cāyato-mokṣaḥ saṃyamo vā sa evārtha:- prayojanaṃ vidyate yeṣāmityāyatārthikāḥ 'yogāḥ ' 'vyāpārā bhavanti prapañcataśca pravarttante, tathā 'svakīyena' ātmīyena lābhena 'santuṣyati'
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit