Uttarajjhayana v29.p201
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p201
- Language
- Sanskrit
v29.p201
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-32/1246 yathākhyātasaṃyamastu prakarṣāpakarṣarahīta ekarūpa evetyekameva tatsthānam, evaṃ ca sāmāyikādīnāmasaṅkhayeyabhedatvātsamudāyātmakasya saṃyamasthānasyāpyasaṅkhayeyabhedatā, kevalamiha bṛhattaramasaṅkhyeyaṃ gṛhyate, asaṅkhyātānāmasaṅkhyātabhedatvāt, 'pragrahasthānaṃ' tuprakarṣaṇa gṛhyate'sya vacanamiti pragrahaḥ-upādeyavākyo'dhipatitvena sthāpitaḥ, saca laukiko lokottarataśca tasya sthānaṃ, tacca lokikaṃ pañcadhā-rājayuvarājamahattarāmātyakumārabhedāt, lokottaramapipañcadhaiva-ācāryopādhyāyapravṛttisthaviragaṇāvacchedakabhedāt, 'yodhasthānam' ālīḍhādi acalasthānaṃ' niścalasthitirūpaṃ, tatra sādisaparyavasitādi paramāṇvādīnāṃ, gaṇanāsthānam-ekakādi sandhānasthānaṃ dravyataḥ kañcukādigataṃ bhāvasthānam-audayikādiko bhāvastiṣṭhantyatra jantava itikṛtveti gāthātrayārthaḥ || samprati yenātra prakṛtaṃ tadupadarśayannupadeśasarvasvamāhani. [526] bhāvappamāya pagayaṃ saṃkhājutte a bhāvaṭhāṇaṃmi|
. caiūṇaṃ ca (ṇa ii) pamāyaṃ jaiyavvaṃ appamāyaṃmi|| vṛ. bhāvapramādena uktarūpeṇa prakṛtam-adhikāraḥ, tathā 'saṃkha'tti saṅkhyāsthānaṃ tadyuktena, casya bhinnakramatvādbhāvasthānena ca, ko'tha:?-saṅkhyāsthānena ca, sarvatra subbyatyayane saptamī, atra higuruvṛddhasevādyabhidhānataḥ prakāmabhojanādiniṣedhataśca bhāvapramādā nidrādayo'rthātpariharttavyatvenocyante, te caikādisaṅghayāyogina audayikabhāvasvarūpāśceti bhāvaḥ, 'tyaktvā' vihāya 'itī'tyevaṃprakāraṃ pramāda, kimityāha- 'yatitavyaṃ' yatno vidheyaḥ kva ?-'apramāde' pramādapratiyogini dharmaṃ pratyudyama iti gāthārthaḥ | asyaivārthasya dṛḍhīkaraṇārthamuttamanidarśanamāhani. [527] vāsasahassaṃ uggaṃtavamāigarassa āyaraṃtassa|
jo kira pamāyakālo ahorattaṃ tu saṃkaliaṃ| ni. [528] bārasavāse ahie tavaṃ caraṃtassa vaddhamāṇassa|
jo kira pamāyakālo aṃtamuhuttaṃ tu saṃkaliaṃ| vṛ.'varṣasahasra'miti kālātyantasaṃyoge dvitīyā, tataśca varṣasahasrapramāṇaṃ kālaṃ yāvat 'ugram'. utkaṭaṃ tapaḥ' anaśanādi ādikarasya' ṛṣabhanāmno bhagavata ācarato yaḥ kileṃti parokṣāptavādasūcaka: 'pramādakālaḥ' yatra pramādo'bhūt yattadorabhisambandhāto'horātraṃ 'tuḥ' avadhāraṇe tato'horātrameva, kimayamekāvasthābhāvinaḥ pramādasya kāla utānyathetyāśaṅkayāha-saṅkalitaḥ, kimuktaṃ bhavati?-apramādaguṇasthānasyāntamauhūrtikatvenānekaśo'pi pramādaprāptau tadavasthitiviṣayabhūtasyāntarmuhūrtasyāṅkhayeyabhedatvātteṣāmatisūkṣmatayā sarvakālasaṅkalanāyāmapyahorātramevābhūta|
tathā dvādaśa varṣāṇyadhikāni tapaścarato varddhamānasya yaḥ kila pramādakālaḥ prāgvatso'ntarmuhūrtasya ca bṛhattaratvamiti bhāvanīyam, anye tvetadanupapattibhītyā nidrāpramāda evāyaṃ vivakṣita iti vyācakṣata iti gāthādvayārthaḥ | itthamuttamanidarśanābhyāmapramādānuṣṭhāne dāḍharyamāpādya viparyaye doṣadarśanadvāreṇa punastadevāpādayitumidamāhani. [529] jesiṃ tu pamāeṇaṃ gacchai kālo niratthao dhamme|
te saṃsāramanaṃtaṃ hiṃḍaṃti pamāyadoseṇaṃ ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit