Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p205

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p205

Language
Sanskrit

v29.p205

uttarādhyayana-mūlasūtram-2-32/1253 tena dukkheṇa saṃtatto, na sarati jātimappaṇo|" mū.(1254 )dukkhaṃ hayaṃ jassa na hoi moho, moho hao jassa na hoi taṇhā|
taṇhā hayā jassana hoi lobho, lobho hao jassa na kiṃcaṇāī|| vṛ.yataścaivamataḥ kiṃ sthitimityāha-'duḥkham' uktarūpaṃ hatamiva hataṃ, kenetyāha-yasya 'na bhavati' na vidyate, ko'sau ?-mohaḥ, asyaiva tanmūlakāraṇatvāt, tato hi karma karmaṇaśca duḥkhamityanantaramevoktaṃ, hatamiva hatamiti ca vyākhyātaṃ tatkṣaye'pi nārakādigatau svatattvabhāvanāparasyāpi kiyato'pi duḥkhasya sambhavāt, yadi duḥkhasahananaṃ mohābhāvād asāvapikuta ityāhamoho hato yasya na bhavati tṛṣṇā, ko'rthaḥ?-tṛṣṇāyā abhāvānmohābhāvaḥ, tadāyatanatvena tasyā abhidhānāt, tṛṣṇāyā api kuto hananamityāha-tṛṣṇā hatā yasya na bhavati lobhaḥ, kimuktaṃ bhavati?-lobhābhāvāttṛṣṇā'bhāvaḥ, tṛṣṇāgrahaṇenoktanītyā rāgadveṣayoruktatvāttayośca lobhakṣaye sarvathaivābhāvāda, ata eva prādhānyāllobhasya rāgāntargatatve'pi pṛthagupādānaṃ, dṛśyate hi pradhānasya sāmānyoktāvapi viśeṣoktyabhidhānaṃ, yathā brāhmaṇā āyātā vaśiṣṭho'pyāyāta iti, sa tarhi kena hata ityāha-lobho hato yasya na kiñcidvidyate dravyādikamiti gamyata iti sūtrārthaḥ ||
santveyaṃ duḥkhasya mohādayo, hetavo, hananopāyasteṣāṃ kimayamevotānyo'pyasti? ityāśaṅkaya savistaraṃ tadunmūlanopāyaṃ vivadiṣuḥ prastāvamāracayatimū. (1255) rāgaṃ ca dosaṃca taheva moha, uddhattukāmeppa samūlajālaṃ|
je je uvāyā paḍivajjiyavvā, te kittaissāmi ahāṇupuci| vṛ. spaṣṭaṃ, navaraṃ yadiha rāgasya prathamamupādānaṃ pūrvaṃ tu mohasya tat mohasya rāgadveṣayośca parasparāyattatvena pūrvāparabhāvasyāniyamāt, tathā uddhartukāmena' ityunmūlayitumicchatā saha mūlānāmiva mūlānāṃ-tivrakaṣāyodayādīnāṃ mohaprakṛtīnāṃ jālena-samūhena vartata iti samūlajālastam, etacca rāgādīnāṃ pratyekaṃ viśeṣaṇam, 'upāyāḥ' taduddharaṇahetavaḥ 'pratipattavyāḥ' aṅgīkartavyāḥ kartumiti gamyate, paṭhyate ca-'apāyā parivajjiyavvā' iti ‘apāyāḥ' taduddharaṇapravṛttānāṃ vibandhakāriṇo'rthāḥ 'parivarjayitavyāḥ pariharttavyā iti sūtrāvayavārthaḥ || yathāpratijñātamevāhamū. (1256) rasā pagāmaṃ na hu seviyavvā, pāyaṃ rasā dittikarā narāṇaṃ |
dittaṃ ca kāmā samabhiddavaṃti, dumaṃ jahā sāuphalaṃ va pakkhī| mū. (1257) jahā davaggī pauriṃdhaṇe vaṇe, samāruo novasamaṃ uvei|
eviṃdiyaggīvi pagāmabhoiṇo, na baṃbhayārissa hiyāya kassaī|| mū. (1258) vivattasijjāsaṇajaṃtiyāṇaṃ, omāsaṇāṇaṃ damiiṃdiyāṇaṃ|
narāgasattū dharisei cittaṃ, parāio vāhirivosehehi| mū. (1259) jahā birālāvasahassa mūle, na musagāṇaṃ vasahī pasatthā|
emeva itthīnilayassa maṇjhe, na baṃbhayārissa khamo nivāso|| mū. (1260) narūvalāvanavilāsahāsaṃ, na jaṃpiyaṃ iṃgiyaṃ pehiyaṃ vā|
itthīṇa cittaṃsi nivesaittā, daṭuṃ vavasse samaṇe tavassī|| mū. (1261) adaṃsaṇaṃ ceva apatthaṇaṃ ca, aciṃtanaṃ ceva akittaṇaṃ ca|

Linked texts (1)