Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p206

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p206

Language
Sanskrit

v29.p206

itthījanassāriyajhāṇajuggaṃ, hiyaṃ sayā baṃbhavae rayāṇaṃ|| | mū.(1262) kāmaṃ tu devīhiṃ vibhūsiyāī, na cāiyā khobhaiuṃtiguttā|
tahāvi egaṃtahiyaṃti naccā, vivittavāso muninaṃ pasattho || mū.(1263)mukkhābhikakhissavi māṇavassa, saṃsārabhīrussa ṭhiyassa dhamme|
neyārisaṃduttamatthi loe, jahatthio bālamanoharāo| mū.(1264) eeya saṃgā samaikkamittā, suhattarā ceva havaṃti sesā|
jahā mahāsāgaramuttarittā, naī bhave avi gaṃgāsamāṇā || mū. (1265)kāmāṇugiddhippabhavaṃ khu dukkhaṃ, savvassa logassa sadevagassa|
- jaṃkāiyaṃ māṇasiyaṃ ca kiṃ ci, tassaṃtayaṃ gacchai vīyarāgo| mū.(1266 ) jahā ya kiṃpāgaphalā manoramā, rasena vaneṇa ya bhujjamāṇā|
te khuddae jīviya paccamāṇā, eovamā kāmaguṇā vivāge| vṛ.rasetyādi sūtraikādaśakam| 'rasā:' kṣīrādivikṛtayaḥ 'prakāmam' atyarthaṃ na niṣevitavyāḥ' nopabhoktavyāḥ, prakāmagrahaṇaṃ tu vātādikṣobhanivāraṇāya rasā api niṣevitavyā eva, niṣkāraṇaniṣevaṇasya tu niṣedha iti khyāpanārtham, uktaṃ ca
"accāhāro na sahe atinidreṇa visayā udijjaṃti| . jāyāmāyāhāro taṃpi pagāmaṃ na bhuṃjāmi||" . kimityevamupadiśyate ityāha-'prāyaḥ' bāhulyena rasā niṣevyamāṇā iti gamyate, dṛptiḥdhātūdrekastatkaraṇaśīlā dṛptikarā dṛptakarā vā pāṭhāntarataḥ iha ca bhāve ktapratyaya iti dṛptaṃ darpa ucyate, dṛśyanta eva hi kurvanto dṛptatvamamī prāṇināmiti, yadivā dīptaṃ dīpanaṃ mohānalajvalanamityarthastatkaraṇaśīlā dīptakarāḥ, keṣāṃ? -narāṇāmupalakṣaṇatvāstrayādīnāṃ ca, udīrayanti hi te upabhuktāsteṣāṃ mohānalamiti, uktaṃ hi
"vigaī pariṇaīdhammo moho jamudijjae udinne ya| ..
suṭṭhavi cittajayaparo kahaṃ akajje na vaṭṭihiī ? ||" evaṃ ca ko doṣa ityāha-daptaṃ yadivā dīptaṃ naramiti prakramaḥ 'caḥ' punararthe jātivivakṣayā ca bahuvacanaprakrame'pyekavacanaṃ, 'kāmāḥ' viṣayāḥ 'samabhidravanti' abhibhavanti, tathāvidhasya tyādyabhilaṣaṇīyatvātsukhābhibhavanīyatvācceti bhāvaḥ, kamivaka ivetyāha-'drumaṃ' vṛkṣaṃ 'yathe' tyaupamye, 'svāduphalaṃ' madhuraphālanvitaṃ 'ca' iti bhinnakramaḥ, tataśca 'pakkhi'tti pakṣiṇa iva, iha ca drumopamaḥ puruṣādi: svāduphalatātulyaṃ ca dṛptatvaṃ dīptatvaṃ vā pakṣisadṛśāśca kāmā iti | __ anena rasaprakāmabhojane doṣa uktaḥ, samprati sāmānyenaiva prakrāmabhojane doṣamāha-yathā 'davāgniḥ' dāvānalaḥ pracurendhane 'vane' araṇye, etadupādānaṃ ca vasati (timiti) kaścidvidhyāko'pi syāditi, 'samārutaḥ' savāyuḥ 'nopasama'nti na 'upaśamaṃ' vidhyāpanām 'upaiti' prāpnoti, evam' iti davāgnivannopaśamabhāga bhavati iṃdiyaggi'tti indriyaśabdenendriyajanito rāga evoktaḥ, tasyaivānarthahetutveneha cintyamānatvāt, so'gniriva dharmavanadāhakatvād indriyāgniḥ, so'pi prakāmabhojinaḥ' atimātrāhārasya, prakāmabhojanasyaiva pavanaprāyatvenātīva

Linked texts (1)