Uttarajjhayana v29.p222
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p222
- Language
- Sanskrit
v29.p222
adhyayanaṃ-33,[ni.536 ] mū. (1358) aṭṭha kammāī vucchāmi, ānupubbiṃ jahakkama|
jehiṃ baddhe ayaṃ jīve, saṃsāre parivattae | vṛ. 'aṣṭa' ityaṣṭasaṅkhayāni kriyante mithyātvādihetubhirjīveneti karmāṇi 'vakṣyāmi' pratipādayiṣve 'ānupubdhi'ntī prāgvatsubyatyayādānupūrvyā, iyaṃ ca paścānupūrvyādirapi saṃbhavatyata āha-'yathākramaṃ' kramānatikrameṇa pūrvānupūryetiyāvat, paṭhanti ca 'suṇeha me' iti prāgvat, yāni kīdṛśītyāha-'yaiḥ' karmabhiḥ ‘baddhaḥ' śliṣṭa: 'aya'miti pratiprāṇisvasaṃvedyo jīvaḥ saṃsāre parivarttate'jñatādivividhaparyāyānubhavanato'nyathā ca anyathā ca bhavati paribhramati vā pāṭhāntarata iti sūtrārthaḥ || yathāpratijñātamāhamū. (1359) nāṇassāvaranijaṃ, saṇāvaraṇaṃ tahā|
veyanijjaṃtahā mohaṃ, āukammaṃ taheva ya|| mū. (1360) nāmakammaṃ ca goyaṃ ca, aṃtarāyaṃ taheva ya|
evameyāiṃ kammāī, aṭreva ya samāsao| vṛ.jñāyate'neneti jñānam-avabodhastasya āviyate-sadapyācchādyate'nena paṭeneva vivasvatprakāśa ityāvaraṇīyaṃ kṛtyalyuṭo bahula' miti vacanātkaraṇe'nīyaḥ, dṛśyate'neneti darśanaṃsāmānyāvabodhastadāviyate vastuni pratīhāreṇeva nṛpatidarśanamaneneti darśanāvaraṇaṃ, tathā vedyatesukhaduḥkhatayā'nubhūyate lihyamānamadhuliptāsidhārāvaditi vedanīyaṃ, tathā mohayati jānānamapi madyapānavadvicittatājananeneti mohastam, āyāti-āgacchati svakṛtakarmāvāptanarakādikugateniṣkramitumanaso'pyātmano nigaḍavatpratibandhakatāmityāyuḥ tadeva karma āyuḥkarma tathaiva ca|
namayatigatyādivividhabhāvānubhavanaṃ pratyātmānaṃ pravaṇayati citrakara iva karituragādibhāvaṃ prati rekhākṛtimiti'nāmakarma, 'ca:' samuccaye, gīyate-śabdyate uccāvacaiḥ śabdaiḥ kulālādiva mṛdravyamata ātmeti gotraṃ tacca antarā-dātṛpratigrāhakayorantarbhāṇḍāgārikavadvighnahetutayā'yategacchatītyantarāyaṃ tathaiva ca sarvatrāsadapi karmeti saṃbadhyate, upasaṃhāramāha-'evam' amunā prakāreṇaitāni karmāṇyaṣṭadeva 'tuḥ' pūraṇe 'samāsātaḥ' saṅkepeṇa, vistaratastu yāvanto jantubhedāstānyapi tāvantītyanantānyeveti bhāvaḥ|| ___ atra ca jñānadarśanasvatattvo'yamātmetyantaraṅgatvāttayorāditastadāvaraṇopādānaṃ, samāne'pi ca tayorantaraṅgatve jñānopayoga eva sarvalabdhīnāmavāptiḥ, yaduktam-"savvāo laddhīo sāgārovaogāuttassa"tti, ato jñānasya prādhānyamiti tadāvaraṇasya prathamastadanu darśanāvaraṇasya tataḥ kevalino'pyekavidhabandhakasya sātabandho'stīti vyāpitvādvedanīyassa tato'pi prāyaḥ saṃsāriṇāmiṣṭāniṣṭaviṣayasambandhātsukhaduḥkhe iṣṭāniṣṭatā ca rāgadveṣābhyāṃ tadrūpaṃ ca prāyo mohanīyamiti tasya tataścaitatprakarṣāpakarṣabhāvitvādāyurnibandhanānāṃbahvārambhaparigrahatvālpārambha- . parigrahatvādīnāṃ tadudbhavaṃ cāyuṣkamiti tasya tadudayaśca prāyo gatyādināmodayāvinābhāvīti tato nāmnaḥ tato'pi ca narakādināmodayasahabhāvyeya gotrakarmodaya iti gotrasya tataścoccanīcabhedabhinnātprāyo dānādilabdhibhāvābhāvau tayoścāntarāyakṣayodayāvantaraṅgahetū iti tadanantaramantarāyasyeti sūtradvayārthaḥ | itthaṃ karmaṇo mūlaprakṛtīrabhidhāyottaraprakṛtīrāha
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit