Uttarajjhayana v29.p232
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p232
- Language
- Sanskrit
v29.p232
229 leśyā tadā samuccinnakriyaṃ śukladhyānaṃ dhyāyata: karmacatuṣṭayasadbhāve tannisyandasambhavena kathaṃ naleśyāsadbhāvaḥ?, ucyate, nāyaṃ niyamo yaduta nisyandavato nisyandena sadā bhāvyaṃ, kadācinnisyandavatsvapi vastuputathāvidhāvasthāyāṃ tadabāvadarśanāt, yaccoktam-ayogino yogapariṇāmābhāve leśyāpariṇāmābhāva iti niścinumaḥ-yogapariṇāma eva leśyeti, tadapyasādhakaṃ, yato raśmyādayaḥ sūryādyabhāve na bhavanti, na ca te tadrapā eva, yata uktam
" "yacca candraprabhādyatra, jñātaṃ tajjñātamātrakam|
prabhā pudgalarūpā yattaddharmo nopapadyate||" anye tvāhu:-kārmaṇaśarīravatpṛthageva karmāṣṭakātkarmavargaṇāniṣpannāni karmaleśyādravyāṇīti, tattvaṃ punaḥ kevalino vidanti | ityuktā dravyaleśyā, bhāvaleśyāmāha-dvividhā ca bhāvaleśyā 'viśuddhaleśyā' akulaṣadravyasaṃparkajātmapariṇāmarūpā tathaiva aviśuddhā' ityaviśuddhaleśyā, tatra dvividhā viśuddhaleśyā 'uvasamakhaiya'tti sūtratvādupaśamakṣayadajā, keṣāṃ punarupaśamakṣayau ? yato jāyata iyamityāha-kaṣāyāṇām, ayamarthaḥ-kaṣāyopaśamajā kaṣāyakṣayajā ca, ekāntaviśuddhi cā''śrityaivamabhidhānam, anyathā hi kṣāyopaśamikyapi śuklā tejaḥpadme ca viśuddhaleśye saṃbhavat eveti|
aviśuddhabhāvaleśyā seti yā prāgupakṣiptā 'dvividhā' dvibhedā 'niyamasā utti, ārṣatvāt 'niyamena' avaśyambhāvena jñātavyā 'pejjami yatti 'dosaṃmiya'tti premaṇi ca-rāge doṣe ca dvaye, kimuktaṃ bhavati?-rāgaviṣayā dveṣaviṣayā ca, iyaṃ cārtātkṛṣṇanīlakāpotarūpā, tadevamasyā nāmādibhedato'nekavidhatve iha kayā'dhikṛtamityāha-adhikāraḥ karmaleśyā, ko'rthaḥ ?karmadravyaleśyayā, prāyastasyā evātra varṇādirūpeṇa vicāraṇāt| ___ itthaṃ nāmādibhedena leśyoktā, tatra ca vaicitryātsūtrakṛternokarmadravyaleśyāyāṃ bhāvaleśyāyāṃ ca yatprāga noktaṃ samprati tadāha-'nokarmadravyaleśyā' śarīrabharaṇādicchāyā 'paogassa'tti prayoga:-jīvavyāpāraḥ sa ca śarīrādiṣu tailābhyañjanamanaḥśilāgharṣaṇādistena 'vīsasā ya'tti visrasā-jīvavyāpāranirapekṣā'bhrendradhanurādīnāṃ tathāvṛttistayā ca jñātavyā, 'bhāva' iti bhāvaleśyā 'udayaḥ' vipākaḥ, iha tūpacārādudayajanitapariṇāmo bhaṇitaḥ ṣaṇṇāṃ leśyānāṃ jīveṣu| 'ajjhayaṇe' tyādigāthādvayamadhyayananikṣepābhidhāyi vinayaśruta eva vyākhyātaprāyamiti| ni. [549] eyāsiṃ lesāṇaṃ nāūṇa suhāsuhaṃ tu pariṇāṃ|
- caiūṇa appasatthaṃ pasatthalesāsu jaiavvaṃ || vṛ. 'etāsām' anantaramuktasvarūpāṇāṃ leśyānāṃ 'jñātvā' etadadhyayanānusārato'vabudhya śubhāśubhaṃ tuḥ' punararthe tataḥ śubhāśubhaṃ punaḥ pariṇāmaṃ, kimityāha- tyaktvā' apahāya 'appasatthaṃ ti 'apraśastā' aśubhapariṇāmā kṛṣṇādileśya iti yo'rthaḥ praśastaleśyāsu-śubhapariṇāmarūpāsu pītādyāsu yatitavyaṃ, yathā tā bhavanti tathā yatno vidheya iti gāthārthaḥ || ityavasito nāmaniṣpanno nikṣepaḥ, samprati sūtrānugame sūtramuccāraṇīyaṃ, taccedammū.(1383) lesajjhayaṇaṃ pavakkhāmi, ānupubbi jahakkama|
chaṇhapi kammalesāṇaṃ, anubhāve suṇehi me|
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit