Uttarajjhayana v29.p243
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p243
- Language
- Sanskrit
v29.p243
-
240
uttarādhyayana-mūlasūtram-2-34/1437 palyopamam, etāvanmātrāyā evaiṣāṃ jaghanyata utkṛṣṭataścāyuḥsthiteḥ sambhavāt |
'dasavāsa sahassāī' ityādi spaṣṭameva, navaramanena nikāyabhedamanaṅgīkṛtyaiva leśyāsthitiruktā, iha ca daśavarṣasahasrāṇi jaghanyā tejasyāḥ sthitirabhihitā, prakramānurūpyeṇa tu yotkṛṣṭā kāpotāyāḥ sthitirasāvevāsyā: samayādhikā prāpnoti, adhīyeta ca kecanānantarasūtratrayasthāne-- 'jā kāūi ṭhiī khalu ukkose'tyādi tadatra tattvaṃ na vidmaḥ|
padmāyāḥ sthitimāha-padmāyāḥ sthitimāha-yā tejasyāḥ sthitiḥ khalūtkṛṣṭā 'sā u'tti saiva samayābhyadhikā jaghanyeya padmāyāḥ sthitiriti prakramaḥ, 'daśa tu' iti daśaiva prastāvātsāgaropamāṇi muhūrttādhikānyutkṛṣṭā, iyaṃ ca jaghanyā sanatkumāre utkṛṣṭā ca brahmaloke, tayorevaitadāyuṣkasambhavāt, āha-yadīhāntarmuhūrttamadhikamucyate tataḥ pūrvatrāpi kiṃ na tadadhikamucyate? devabhavaleśyāyā eva tatra vivakṣitatvāt, pratijñātaṃ hi tena paraṃvocchāmi lesāṇa ṭhiī tu devāṇaṃ'ti, evaṃ satīhāntarmuhūrtādhikatvaṃ virudhyate, na abhiprāyāparijñānāt, atra hi prāguttarabhavaleśyā'pi "aṃtomuhuttaṃmi gae"tti vacanāddevabhavasambandhinyeveti pradarśanārthamitthamuktamiti na virodha iti bhāvanīyam | śuklaleśyāsthitimāha-yā padmāyāḥ sthitiḥ khalutkṛṣṭā ‘sā utti saiva samayābhyadhikā jaghanyeya śuklāyāḥ sthitiriti prakramaḥ, trayastriṃśat 'muhuttamabbhaya'tti prāgvanmuhūrtābhyadhikāni sāgaropamāṇyutkṛṣṭeti gamyate, asyāśca lāntakābhidhānaṣaṣṭhadevalokātprabhṛti yāvatsarvārthasiddhastāvatsambhavaḥ, atraivaitādāyuṣaḥ sadbhāva itikṛtveti pañcadaśasūtrārthaḥ||
uktaṃ sthitidvāraṃ, sāmprataṃ gatidvāramāhamū.(1438) kiṇhā nīlā kāū tinnivi eyāo ahammalesāo|
eyāhi tihivi jīvo duggaiṃ uvavajjaī|| vṛ. kṛṣṇā nīlā kāpotāstisro'pyetā adharmaleśyāḥ, pāpopādānahetutvāt, pāṭhāntarato'dhamaleśyā vā, tisṛṇāmapyaviśuddhatvenāpraśastatvāt, yadyevaṃ tataḥ kimityāha- etābhiḥ' anantaroktābhiḥ 'tisṛbhirapi' kṛṣṇādileśyābhiḥ 'jīvaḥ' jantuḥ 'durgati' narakatiryaggatirūpām 'upapadyate' prāpnoti, subvyatyayādvā durgatau 'upapadyate' jāyate, saṃkliṣṭatvena tatprāyogyāyuṣa eva tadvatāṃ bandhasambhavāditi bhāvaḥ| mū.(1439) teu pamhā sukkā tinnivi eyāu dhammalesāu|
eyāhi tihivi jīvo suggaiṃ uvavajjaī| vṛ.tathā taijasī padmā śuklāstisro'pyetāḥ 'dharmaleśyāḥ' pradhānaleśyāḥ, viśuddhatvenāsāṃ dharmahetutvāt, tathā cāgamaḥ-"tao lesāo avisuddhāo tao visuddhāo tato pasatthāo tao apasatthāo tao saṃkiliṭṭhāo tao asaṃkiliṭṭhāo tao duggatigāmiyāo tao sugatigāmiyāo|" ata eva 'etābhistisṛbhiḥ' taijasyādileśyābhirjīvaḥ 'sogarti'ti 'sugati' devamanuṣyagatilakṣaṇāṃ muktiṃ vopapadyate, yadvā prāgvatsugatau 'utpadyate' jāyate, tathāvidhāyubandhataḥ sakalakarmāpagamataśceti sūtradvayabhāvārthaḥ|
uktaṃ gatidvāraṃ, sāmpratamāyujrāvasaraḥ, tatra ca yasyā lesyāyā yadāyuṣo mānaṃ tatsthitidvāra evārthato'bhihitam, iha tvidamucyate-avaśyaṃ hi janturyalleśyeṣūtpadyate talleśya eva mriyate,
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit