Uttarajjhayana v29.p249
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p249
- Language
- Sanskrit
v29.p249
-uttarādhyayana-mūlasūtram - 2-35 / 1464 samam' agnitulyaṃ śasyante-hiṃsyante'nena prāṇina iti śastra-praharaṇamanyaditi gamyate tasyāvisarpatvādasarvatodhāratvādalpajantūpaghātakatvācceti bhāvaḥ, sarvatra liṅgavyatyayaḥ prāgvat, yasmādevaṃ tasmāt ‘jyoti:' vaiśvānaraṃ ‘na dīpayet' na jvālayet, anena ca pacanasyāgnijvalanāvinābāvitvāttatparihāra eva samarthitaḥ, itthaṃ ca viśeṣaprakrame ca sāmānyābhidhānaṃ prasaṅgataḥ śītāpanodādiprayojane'pi tadārambhaniṣedhārtham, ādhākarmādikā vā viśuddhakoṭiranenaivārthataḥ parihāryo ktā, tadaparihāre hyavaśyambhāvī pacanānumatyādiprasaṅga iti |
--
nanvevaṃ jīvavadhanimittatvameva pacanāderniṣedhanibandhanaṃ, tacca nāsti krayavikrayayorita yuktamevābhyāṃ nirvahaṇa(meva)mapi kasyacidāśaṅkā syādatastadapanodāya hiraṇyādiparigrahapūrvakatvāttayostanniṣedhapūrvakaṃ sūtratrayeṇa tatparihāramāha- 'hiraṇyaṃ' kanakaṃ 'jātarūpaṃ' rūpyaṃ cakāro ' nuktāśeṣadhanadhānyādisamuccaye 'manasā'pi' cittenāpyāstāṃ vācā 'na prārthayet' mamāmukaṃ syāditi, apergamyamānatvātprārthayedapi na, kiṃ punaḥ parigṛhṇīyāt ?, kīdṛśaḥ san ? - same- pratibandhābhāvatastulye leṣṭukāñcane- mṛtpiṇḍakhaṇḍakanake asyeti samaleṣṭukāñcanaḥ, evaṃvidhaśca san bhikṣuḥ 'virata: ' nivṛttaḥ syāditi śeṣa:, kutaḥ ? - krayo-mūlyenānyasambandhinastathāvidhavastunaḥ svīkāro vikrayaśca tasyaivātmīyasya tathāvidhavastujātenānyasya dānaṃ, krayaśca vikrayaśca krayavikrayamiti samāhāra stasmāt pañcamyarthe saptamī, viṣayasaptamī vā, tatra ca krayavikrayaviṣaye, 'virata: ' iti viratimānityarthaḥ | kimityevam ? ata āha
krīṇānaḥ- parakīyaṃ vastu mūlyenādadānaḥ krayo'syāstīti krayiko bhavati tathāvidhetaralokasadṛśa eva bhavati, vikrīṇānaśca svakīyaṃ vastu tathaiva parasya dadadvaṇigū bhavati, vāṇijyapravṛttatvāditi bhāva:, ata eva ca 'krayavikraye' uktarūpe 'vartamānaḥ ' pravarttamāno bhikṣurbhavati na tādṛśo, gamyamānatvādyādaśa: sūtrābhihito bhāvabhikṣuriti bhāvaḥ |
tataḥ kimityāha- 'bhikṣitavyaṃ' yācitavyaṃ tathāvidhaṃ vastviti gamyate, 'na' naiva 'kretavyaṃ' mūlyena grahītavyaṃ, kena ? - bhikṣuṇā, kīdṛśā ? - bhikṣayaiva vṛttiḥ - varttanaṃ nirvahaṇaṃ yasyāsau bhikṣāvṛttistena, uktaṃ hi-‘" savvaṃ se jāiyaṃ hoi natthi kiṃci ajāiyaṃ "ti, krayavikrayavadbhikṣā'pi sadoṣaiva bhaviṣyatīti mantadhīrmanyate, tata āha- krayaśca vikrayaśca krayavikrayaṃ vyavacchedaphalatvādasya tadeva mahādoṣamuktanyāyataḥ, liṅgavyatyayaśca prāgvat, bhikṣayā vṛttirbhikṣāvṛttiḥ śubhaṃ - ihaloka paralokayoḥ kalyāṇaṃ sukhaṃ vā tadāvahati - samantātprāpayatīti śubhāvahā sukhāvahā vā, anena krītadoṣaparihāra uktaḥ, sa cāśeṣaviśuddhakoṭigatadoṣaparihāropalakṣaṇam |
mikṣitavyamityuktaṃ tacca dāna śrāddhādiveśmani kvacidekatraiva syādata āha- 'samudānaṃ' maikṣaṃ na tvekabhikṣāmeva taccoñchamiva uñcham anyānyaveśmataḥ svalpaṃ svalpamāmīlanāt, madhukaravṛttyā hi bhramata īdageva bhavatītyevamuktam, 'eṣayet' gaveṣavet, etaccotsūtramaṣi . syādityāha-sūtram-āgamastadanatikrameṇa yathāsūtram - āgamābhihitodgamaiṣaṇādyabādhāta ityuktaṃ bhavati, tata eva 'aninditaṃ' śiṣṭanindyena svaparapraśaṃsādihetunā'nutpāditaṃ jātyādijugupsitajanasambandhi vā na bhavati, tathā lābhaścālābhaśca lābhālābhaṃ tasmin saṃtuṣṭaḥodanādeḥ prāptāvaprāptau ca santoṣavān na tu vāñchāvidhuritacitta iti bhāva:, iha ca lābhe'pi
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit