Uttarajjhayana v29.p254

v29.p254

tatra svalpavaktavyatvādravyato'jīvaprarūpaṇāmāha-

rūviṇo ceva'rūvī ya, ajīvā duvihā bhave | arūvī dasahā vuttā, rūvīṇo'vi cauvvihā || dhammatthikāe taddese, tappaese ya āhie| adhamme tassa dese ya, tappaese ya āhie | āgāse tassa dese ya, tappaese ya āhie|

addhāsamae ceva, arūvī dasahā bhave ||
vṛ. rūpasparśādyāśrayā mūrttistadeṣāmeṣu vā'stīti rūpiṇa: 'ca: ' samuccaye 'eve 'ti pūraṇe 'rūvī ya'tti akārapraśleṣātprāgvadvacanavyavatyayādvā'rūpiṇaśca, naiṣāmuktarūpaṃ rūpamastītikṛtvā, ajīvāḥ 'dvividhāḥ uktabhedato dvividhāḥ 'bhave 'tti bhaveyuḥ, tatrāpi 'arūvi 'tti arūpiṇaḥ ‘daśadhā’ daśaprakārā: 'uktā: ' pratipāditāstīrthakṛdādibhiriti śeṣaḥ, paścānirdiṣṭatve'pi coktanyātayo'nantaratvādvā'mīṣāṃ prathamata upādānaṃ, rūpiṇaḥ 'api : ' punararthastataśca rūpiṇaḥ punaḥ 'caturvidhāḥ' catuṣprakārā ubhayatrājīvā iti prakramaḥ |
tatrārūpiṇo daśavidhānāha- dhārayati gatipariṇatajīvapudgalāṃstatsvabhāva iti dharmaḥ astayaśceha pradeśāsteṣāṃ cīyata iti kāya:- saṅghāto'stikāyastato dharmaścāsāvastikāyaśca dharmāstikāyaḥ-sakaladeśapradeśānugatasamānapariṇatimadviśiṣṭaṃ dravyaṃ, tasya-dharmāstikāyasya diśyatepradeśāpekṣayā samānapariṇatarūpatve'pi deśāpekṣāyāṃ asamānapariṇatimāśritya viśiṣṭarūpatayā vivakṣyate - upadiśyata iti deśa: - tribhāgacaturbhāgādistaddeśaḥ, tathā tasyeti-dharmāstikāyasyaiva prakarṣeṇāntyatvātpradeśāntarābhāvataḥ kvacidvyanugatarūpābhāvalakṣaṇena diśyate prāgvadupadiśyata iti pradeśo - niraṃśo bhāgastatpradeśaḥ 'ākhyātaḥ ' kathitaḥ, na dhārayati-gatipariṇatāvapi jīvapudgalāṃstatsvabhāvatayā nāvasthāpayati stityupaṣṭambhakatvāttasyetyadharmaḥ pade'pi padaikadeśadarśanādadharmāstikāya: 'tasya' ityadharmāstikāyasya 'deśaśca' uktarūpaḥ 'tatpradeśaśca' tathāvidha evākhyāta:, tathā āḍiti maryādayā-svasvabhāvaparityāgarūpayā kāśante svarūpeṇaiva pratibhāsante tasmin padārthā ityākāśaṃ |
yadā tvabhividhāvāṅtadā āḍiti-sarvabhāvābhivyāptyā kāśata ityākāśaṃ tadevāstikāya ākāśāstikāyastasya deśastatpradeśaśca prāgvat 'ākhyātaḥ' kathitaḥ, tathā'ddhā- kālastadrūpaḥ samayo'ddhāsamayo nirvibhāgatvāccāsya na deśapradeśasambhavaḥ, āvalikādayastu pūrvasamayanirodhenaivottarasamayasadbhāva iti tattvataḥ samudayasamityādyasambhavena vyavahārārthameva kalpitā itīha noktāḥ, upasaṃhāramāha-arūpiṇaḥ 'daśavidhā' iti daśaprakārā bhaveyuḥ pūrvatrikatraye ekasyāsya prakṣepāt, eṣāṃ ca yathākramaṃ gatisthityavagāhopaṣṭambhakatvaṃ varttanā ca lakṣaṇamavagantavyaṃ, tathā cā''sasenaḥ
“jīvānāṃ pudgalānāṃ ca, gatisthityupakāriṇau |
dharmādharmau sthitau vyoma, tvavagāhanalakṣaṇam ||
kālastu varttanāliṅgaḥ” ityādīti sūtratrayārthaḥ || sampratyetāneva kṣetrata āha-