Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p56

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p56

Language
Sanskrit

v29.p56

vṛ. ‘jo pavvaittāṇe'tyādi sūtrāṇi sīdanasyaivānekadhā svarūpānuvādataḥ phaladarśakāni 'spaṣṭānyaiva navaraṃ 'no spṛśati' iti nāsevate 'pramādāt ' nidrāderanigṛhītaḥ - avidyāmānaviṣayaniyantraṇa ātmā'syetyanigrahātmā, ata eva 'raseṣu' madhurādiṣu 'gṛddhaḥ' gṛddhimān badhyate'nena karmeti bandhanaṃ rāgadveṣātmaka 'se' iti saḥ ||
mū. ( 752) āuttayā jassa ya natthi kāvi, iriyāi bhāsāi tahesaṇāe | āyāṇanikkhevaduguṃchaṇāe, na vīrajāyaṃ anujāi maggaṃ ||
vṛ. 'āyuktatā' dattāvadhānatā 'kācidi' ti svalpā'pi 'āyāṇanikkheduguṃchaṇāe 'tti ādānanikṣepayoḥ - upakaraṇagrahaṇanyāsayorjugupasanāyām, iha coccārādīnāṃ saṃyamānupayogitayā jugupsanīyatvenaiva paristhāpanā jugupsanokta, sa īdṛk kimityāha vīrairyāto gato vīrayātastam 'anuyāti' anugacchati, neti sambandhaḥ, alpasattvatayeti bhāvaḥ; ka ? - 'mārgaṃ' samyagdarśanādikaṃ muktipatham ||
mū. (753) ciraṃpi se muṃḍaraī bhavittā, athiravvae tavaniyamehiṃ bhaṭṭe | ciraṃpi appāṇa kilesaittā, na pārae hoi hu saṃparāe |
vṛ. tathā ca 'ciramapi' prabhūtakālamapi muṇḍa eva-muṇḍana eva keśāpanayanātmani śeṣānuṣṭhānaparāṅmukhatayā ruciryasyāsau muṇḍaruciḥ, asthirāṇi-gṛhītamuktatayā calāni vratānyasyetyasthiravrataḥ 'taponiyamebhyaḥ 'uktarūpebhyaḥ 'bhraṣṭaḥ' cyutaściramapi 'appāṇa'tti ātmānaṃ 'kleśayitvā' locādināṃ bādhayitvā, ātmanaiveti gamyate, na 'pāragaḥ ' paryantagāmī bhavati 'hu:' vākyālaṅgāre 'saṃparāe' tti saparāyanti-bhṛśaṃ paryaṭantyasmin jantava iti samparāyaḥ - saṃsārastasya sūtre ca subvyatyāyātsaptamī || mū. ( 754 )
pulleva muṭṭhī jaha se asāre, ayaṃtite kūḍakahāvaṇe ya| rāḍhāmaṇī veruliyappagāse, amahagdhara hoi hu jāṇaesu ||
vṛ. sa caivaṃvidhaḥ polletyantaḥ śuṣirā 'eva' ityavadhāraṇe tena pollaiva, na manāgapi niviḍā 'muṣṭiḥ' aṃgulisanniveśaviśeṣātmikā 'yathā' iti sādṛśye, paṭhyate vā pollāramuṭṭhī jaha' tati ihāpi 'pollara' tti śuṣirā, asāratvaṃ cobhayorapi sadarthaśūnyatathā 'ayaṃtiya'tti 'ayantritaḥ ' aniyamitaḥ kūṭakārṣāpaṇavat, vāśabdasyehopamārthatvāt, yathā hyasau na kenacitkūṭatayā niyantrate, tathaiṣo'pi gurūṇāmapyavinītatayopekṣaṇītvāt, 'rāḍhāmaṇi 'tti kācamaṇirvaiḍūryavatprakāśatepratibhāsata iti veḍūryaprakāśaḥ- vaiḍūryamaṇisadṛśa: 'amahārdhakaḥ' ityamahāmūlyo bhavati, 'ca: ' samuccaye bhinna- kramastato'mahārdhakaśca 'jāṇaesu'tti jñeṣu mugdhajanavipratārakatvāttasya || mū. (755) kusīlaliṃgaṃ iha dhāraittā, isijjhayaṃ jībiya būhaittā | asaṃjae saṃjaya lappamāṇe, viṇidhāyamāgacchai se ciraṃpi ||
vṛ. 'kuśīlaliṅga' pārśvasthādiveṣam 'iha' asmin janmani dhārayitvā 'ṛṣidhvajaṃ' municihnaṃ rajoharaṇādi ‘jīviya’tti ārṣatvājjīvikāyai 'bṛhaṃyitvā' asaṃyamajīvitaṃ jīvikāṃ vānirvahaṇopāyarūpāṃ bṛṃhayitveti- poṣayitvā'ta evāsaṃyataḥ san 'saṃjaya lappamāṇe 'tti prākṛtatvātsopaskarātvācca saṃyamatamātmānaṃ lapan, paṭhyate ca- 'saṃjayalābhamāṇe 'tti ārṣatvāt saṃyata

Linked texts (1)