Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p57

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p57

Language
Sanskrit

v29.p57

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2 -20 / 755 lābha:- svargāpavargāprāptirūpastaṃ manyamāno mamāyaṃ bhaviṣyatīti gaṇayan 'vinighātaṃ ' vividhābhighātarūpam 'āgacchati' āyāti sa 'ciramapi' prabhūtakālamapyāstāmalyaṃ narakagatvādāviti
bhāvaḥ ||
mū. (756) visaṃ tu pīyaṃ jaha kālakūḍaṃ, haṇāi sattha jaha kuggahī aṃ | eseva dhammo visaovavanno, haṇāi veyāla ivāvivanno ||
vṛ. ihaiva hetumāha - viṣaṃ pibantīti ārṣatvātpītaṃ yathā 'kālakūṭaṃ' kālakūṭanāmakaṃ 'haṇāi' tti hanti, casya ca gamyamānatvāt, śastra ca, yathā kutsitaṃ gṛhītaṃ kṛgṛhītam 'eseva'tti eṣa evaṃ viṣādivat ‘dhammo 'ttidharmo - yatidharmaḥ ' viṣayopapannaḥ ' śabdādiviṣayayukto hanti, durgatipātahetutvena, dravyayatimiti śeṣaḥ 'vetāla ivāvivanna' tti avipannaḥ aṃprāptavipat mantrādibhiraniyantrita ityarthaḥ, paṭhyate ca- 'veyāla ivāvibaṃdhaṇo 'tti iha ca 'avibandhanaḥ ' avidyamānamantrādiniyantraṇaḥ, ubhayatra sādhakamiti gamyate ||
mū. (757 ) jo lakkhaṇaṃ suviṇa pauṃjamāṇo, nimittakoūhalasaṃpagāḍhe| kuheḍavijjāsavadārajīvī, na gacchaī saraṇaṃ taṃmi kāle ||
vṛ. yo lakṣaṇaṃ 'suvino' tti svapnaṃ coktarūpaṃ 'prayuñjāna: ' vyāpārayan nimittaṃ ca- - bhaumādi kautukaṃ ca- apatyādyarthaṃ snapanādi tayoḥ saṃpragāḍhaḥ - atiśayāsakto nimittakautukasaṃpragāḍhaḥ 'kuheḍavijja' tti kuheṭakavidyā-alīkāścaryavidhāyimantratantrajñānātmikāstā eva karmabandhahetutayā'' śravadvārāṇi tairjīvituṃ śīlamasyeti kuheṭakavidyā'' śravadvārajīvī 'na gacchati' na prāpnoti 'śaraṇaṃ' trāṇaṃ duṣkṛtarakṣākṣamaṃ 'tasmin' phalopabhogopalakṣite 'kāle' samaye || tamaṃtameṇeva u se asīle, sayā duhī vippariyāsuvei | saṃdhāvaī naragatirikkhajoṇī, monaṃ virāhittu asāhurūve ||

vṛ. amumevārthaṃ bhāvayitumāha- 'tamaṃtameṇeva u'tti atimithyātvopahatatayā 'tamastamasaiva' prakṛṣṭājñānenaiva 'tu:' pūraṇe 'saḥ' dravyayatiḥ aśīlaḥ sadā duḥkhī virādhanājanitaduḥkhenaiva ‘vippariyāsuvei’tti viparyāsaṃ tattvādiṣu vaiparītyam 'upaiti' upagacchati, tataśca 'saṃdhāvati' satataṃ gacchati narakatiryagyonī: 'maunaṃ' cāritraṃ virādhya 'asādhurūpaṃ' tattvato'yatisvabhāvaḥ san, anena virādhanāyā anubandhavatphalamuktam ||
mū. ( 759) uddesiyaṃ kīyagaḍaṃ niyāgaṃ na muccaī kiṃci anesaṇijjaṃ | aggīvivā savva bhakkhī bhavittā, io cuo gacchai kaṭṭa pāvaṃ ||
vṛ. kathaṃ punarmaunaṃ virādhya kathaṃ vā nārakatiryaggatīḥ saṃdhāvatītyāha - 'uddesiya' mityādi, krayaṇaṃkrītaṃ tena kṛtaṃ-nirvarttitaṃ krītakṛtaṃ 'nityāgaṃ' nityapiṇḍam 'aggīviva'tti agniriva prākṛtatvādākāraḥ sarvam-aprāśukamapi bhakṣayatītyevaṃśīlaḥ sarvabhakṣī bhūtvā kṛtvā ca pāpamiti yoga:, 'gacchati' yāti kugatimiti śeṣaḥ ||

na taṃ arīkaṃṭha chittā karei, jaṃ se kare appaṇiyā durappā | se nāhiī maccumuhaṃ tu patte, pacchānutāveṇa dayāvihūṇo || vṛ.yataścaivaṃ duścaritaireva durgatiprāptirata: 'na' naiva 'tam' iti prastāvādanarthaṃ 'kaṇṭhachattā' prāṇahartā

Linked texts (1)