Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p88

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p88

Language
Sanskrit

v29.p88

'tata' iti pathāpathaparijñāto na naśyāmyahaṃ mune! ye hi svayaṃ kupathasatpathasvarūpānabhijñā bhavanti te bahutarakupathadarśanātteṣveva supathabhrāntyā naśyeyuḥ, ahaṃ tu na tatheti kathaṃ bahutarakupathadarśane'pi naśyeyamiti bhāva: ? |
'magge 'tyādi (sūtraṃ) sugamaṃ, navaraṃ mārga :- sanmārgaḥ kaḥ ?, upalakṣaṇatvātkumārgāśca ke ?, kupravacaneṣu - kapilādiprarūpitakutsitadarśaneṣu pāṣaṇḍino vratinaḥ kupravacanapāṣaṇḍinaḥ sarve unmārgaprasthitāḥ, bahuvidhāpāyabhājanatvātteṣāmiti bhāva:, anenāpi bhaṅgayā kupravacanāni kupathā ityuktaṃ bhavati, 'sanmārgaṃ tu' praśastamārgaṃ punarvidyāditi śeṣa: 'jinakhyātaṃ ' jinapraṇītaṃ mārgamiti prakrama:, kuta: ityāha-eṣa mārgo 'hī' ti yasmād 'uttama:' anyamārgebhyaḥ pradhāna:, tasmādayameva sanmārga ityabhiprāyaḥ, uttamatvaṃ cāsya praṇetṛṇāṃ rāgādivikalatveneti bhāvanīyamiti | sāhu goyama ! pannā te, chinno me saṃsao iho | anno'vi saṃsao majjhaṃ, taṃ me kahasu goyamā ! ||

vṛ. sādhusūtraṃ prāgvat ! samprati 'mahāśrotonivāraṇe 'tti navamadvāramurarīkṛtyāhamū. (911 ) mahāudagavegeṇaṃ, vujjhamāṇāṇa pāṇiṇaṃ | saraṇaṃ gaī paiṭuṃ ca, dīvaṃ kaṃ mantrasī ? munī || atthi ego mahādīvo, vārīmajjhe mahālao | mahāudagavegassa, gaī tattha na vijjaī || dīve a ii ke vutte ?, kesī goyamamabbavī | tao kesiṃ buvaṃtaṃ tu, goyamo iṇamabbavī || jarāmaraṇavegeṇaṃ, vujjhamāṇāṇa pāṇiṇaṃ | dhammo dīvo paiṭṭā ya, gaī saraṇamuttamaṃ ||

vṛ. sūtracatuṣṭayam, mahadudakaṃ yatra tat mahodakaṃ prakramānmahāśrotastasya vego-rayo mahodakavegastena 'uhyamānānāṃ nīyamānānāṃ 'pāṇiṇaṃ' ti prāṇināṃ 'śaraṇaṃ' tatrivāraṇakṣamamata eva gamyamānatvād gatiṃ tata eva ca pratītya- āśritya tiṣṭhantyatra duḥkhābhihatāḥ prāṇina iti pratiṣṭhā, 'anyatrāpī 'ti (vā0) vacanād tāṃ ca dvīpaṃ kaṃ manyase ? mune ! nāstyeva kaścana tādṛśo dvīpa iti praśnayiturāśayaḥ | gautama āha asti - vidyate eko mahāṃścāsau praśasyatayā dvīpaśca mahādvīpa:, kva ? - 'vārimadhye' jalasyāntaḥ samudrāntarvartyantaradvīpa ityarthaḥ |
kīdṛś ? - 'mahālao'tti mahān - uccaistvena vistīrṇatayā ca ata eva mahodakavegasyakṣubhitapāpālakalaśavāterītapravṛddhajalamahāśroto vegasya 'gati: ' gamanaṃ 'tatre 'ti mahādvīpe na vidyate|‘dīve' ityādi, gatārthaṃ | jarāmaraṇe eva ca nirantarapravāhapravṛttatayā vegaḥ prakramādudakamahāśrotaso jarāmaraṇavegastenohyamānānāmaparāparaparyāyamayanena 'prāṇināṃ ' jīvānāṃ 'dharmaḥ' śrutadharmādiḥ dvīpa iva dvīpa ukta iti prakramaḥ, sa hī bhavodadhimadhyavartī muktipadanibandhanatayā na jarāmaraṇavegena gantuṃ śakyata iti, tatra tathāvidhajarāmaraṇābhāvād, ata eva vivekinastamāśritya tiṣṭhantīti pratiṣṭhā, tathā gatiḥ śaraṇaṃ cottamaṃ prāgvat |
ihāpi dvīpamātrapraśnābhidhāne'pi śeṣābhidhānaṃ prakramopalakṣaṇatvāttatpraśnasyeti bhāvanīyamiti

Linked texts (1)