Uttarajjhayana v29.p88
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p88
- Language
- Sanskrit
v29.p88
'tata' iti pathāpathaparijñāto na naśyāmyahaṃ mune! ye hi svayaṃ kupathasatpathasvarūpānabhijñā bhavanti te bahutarakupathadarśanātteṣveva supathabhrāntyā naśyeyuḥ, ahaṃ tu na tatheti kathaṃ bahutarakupathadarśane'pi naśyeyamiti bhāva: ? |
'magge 'tyādi (sūtraṃ) sugamaṃ, navaraṃ mārga :- sanmārgaḥ kaḥ ?, upalakṣaṇatvātkumārgāśca ke ?, kupravacaneṣu - kapilādiprarūpitakutsitadarśaneṣu pāṣaṇḍino vratinaḥ kupravacanapāṣaṇḍinaḥ sarve unmārgaprasthitāḥ, bahuvidhāpāyabhājanatvātteṣāmiti bhāva:, anenāpi bhaṅgayā kupravacanāni kupathā ityuktaṃ bhavati, 'sanmārgaṃ tu' praśastamārgaṃ punarvidyāditi śeṣa: 'jinakhyātaṃ ' jinapraṇītaṃ mārgamiti prakrama:, kuta: ityāha-eṣa mārgo 'hī' ti yasmād 'uttama:' anyamārgebhyaḥ pradhāna:, tasmādayameva sanmārga ityabhiprāyaḥ, uttamatvaṃ cāsya praṇetṛṇāṃ rāgādivikalatveneti bhāvanīyamiti | sāhu goyama ! pannā te, chinno me saṃsao iho | anno'vi saṃsao majjhaṃ, taṃ me kahasu goyamā ! ||
vṛ. sādhusūtraṃ prāgvat ! samprati 'mahāśrotonivāraṇe 'tti navamadvāramurarīkṛtyāhamū. (911 ) mahāudagavegeṇaṃ, vujjhamāṇāṇa pāṇiṇaṃ | saraṇaṃ gaī paiṭuṃ ca, dīvaṃ kaṃ mantrasī ? munī || atthi ego mahādīvo, vārīmajjhe mahālao | mahāudagavegassa, gaī tattha na vijjaī || dīve a ii ke vutte ?, kesī goyamamabbavī | tao kesiṃ buvaṃtaṃ tu, goyamo iṇamabbavī || jarāmaraṇavegeṇaṃ, vujjhamāṇāṇa pāṇiṇaṃ | dhammo dīvo paiṭṭā ya, gaī saraṇamuttamaṃ ||
vṛ. sūtracatuṣṭayam, mahadudakaṃ yatra tat mahodakaṃ prakramānmahāśrotastasya vego-rayo mahodakavegastena 'uhyamānānāṃ nīyamānānāṃ 'pāṇiṇaṃ' ti prāṇināṃ 'śaraṇaṃ' tatrivāraṇakṣamamata eva gamyamānatvād gatiṃ tata eva ca pratītya- āśritya tiṣṭhantyatra duḥkhābhihatāḥ prāṇina iti pratiṣṭhā, 'anyatrāpī 'ti (vā0) vacanād tāṃ ca dvīpaṃ kaṃ manyase ? mune ! nāstyeva kaścana tādṛśo dvīpa iti praśnayiturāśayaḥ | gautama āha asti - vidyate eko mahāṃścāsau praśasyatayā dvīpaśca mahādvīpa:, kva ? - 'vārimadhye' jalasyāntaḥ samudrāntarvartyantaradvīpa ityarthaḥ |
kīdṛś ? - 'mahālao'tti mahān - uccaistvena vistīrṇatayā ca ata eva mahodakavegasyakṣubhitapāpālakalaśavāterītapravṛddhajalamahāśroto vegasya 'gati: ' gamanaṃ 'tatre 'ti mahādvīpe na vidyate|‘dīve' ityādi, gatārthaṃ | jarāmaraṇe eva ca nirantarapravāhapravṛttatayā vegaḥ prakramādudakamahāśrotaso jarāmaraṇavegastenohyamānānāmaparāparaparyāyamayanena 'prāṇināṃ ' jīvānāṃ 'dharmaḥ' śrutadharmādiḥ dvīpa iva dvīpa ukta iti prakramaḥ, sa hī bhavodadhimadhyavartī muktipadanibandhanatayā na jarāmaraṇavegena gantuṃ śakyata iti, tatra tathāvidhajarāmaraṇābhāvād, ata eva vivekinastamāśritya tiṣṭhantīti pratiṣṭhā, tathā gatiḥ śaraṇaṃ cottamaṃ prāgvat |
ihāpi dvīpamātrapraśnābhidhāne'pi śeṣābhidhānaṃ prakramopalakṣaṇatvāttatpraśnasyeti bhāvanīyamiti
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit