Pramāṇa · Search · About · API

Uttarajjhayana v29.p97

Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p97

Language
Sanskrit

v29.p97

uttarādhyayana- mūlasūtram - 2-24 / 947 dhūmayormohanīyāntargatatvenaikatayā vivakṣitatvāt visodhayatet ubhayatra śodhanamapanayanaṃ, 'jayaṃ' ti yatamānaḥ ‘yatiḥ' tapasvī, vyākhyādvaye'pi ca punastasyā eva kriyāyā abhidhānamatiśayakhyāpanārthamiti sūtradvayārthaḥ | idānīmādānanikṣepaṇasamitimāhaohovahovaggahiyaṃ, bhaṃḍayaṃ duvihaṃ munī | giṇhaṃto nikkhivaṃto ya, pauṃjijja imaṃ vihiṃ ||

cakkhusā paḍilehittā, pamajjijja jayaṃ jaī | ādie nikkhivijjā vā, duhao'vi samie sayā ||
vṛ. 'ohovahovaggahiyaṃ 'ti upadhiśabdo madhyanirdiṣṭatvāt ḍamarukaguṇagranthivadubhayatra sambadhyate, tata oghopadhimaupagrahikopadhiṃ ca ' bhāṇḍakam ' upakaraṇaṃ rajoharaṇadaṇḍakādi 'dvividham' uktabhedato dvibhedaṃ muniḥ 'gṛhṇan' ādadānaḥ 'nikṣipaṃśca' kvacitsthāpayan 'prayuñjīta' vyāpārayet ‘imaṃ’ vakṣyamāṇaṃ 'vidhi' nyāyaṃ |
94
tamevāha- 'cakṣuṣā' dṛṣṭyā 'paḍilehitta'tti 'pratyupekṣya' avalokya 'pramārjayet' rajoharaṇādinā viśodhayet yatamāno yatistata: 'ādie'tti 'ādadīta' gṛhṇīyāt 'nikṣipedvā' sthāpayet 'duhato'vi 'tti dvāvapi prakramādaudhikopagrāhikopadhī, yadivā 'dvidhā'pi' dravyato bhāvataśca 'samita: ' prakramādādānanikṣepaṇāsamitimān san 'sadā' sarvakālamiti sūtradvayārthaḥ || samprati pariṣṭhāpanāsamitimāhamū. (950 )

vṛ. 'uccāraṃ' purīṣaṃ 'praśravaṇaṃ' mūtraṃ 'khelaṃ' mukhavinirgataṃ śleṣmāṇaṃ 'siṃghāṇaṃ' ti nāsikāniṣkrāntaṃ tameva 'dalliyaṃ 'ti ārṣatvāt jallo-malastam 'āhāram' aśanādikam 'upadhi' varṣākalpādi 'dehaṃ' śarīram 'anyadvā' kāraṇato gṛhītaṃ gomayādi 'api : ' pūraṇe tathāvidhaṃ pariṣṭhāpanārhaṃ prakramātsthaṇḍile vyutsṛjedityuttareṇa sambandhaḥ |
sthaṇḍilaṃ ca daśaviśeṣaṇapadaviśiṣṭamiti manasyādhāya tadgatākhilabhaṅgopalakṣaṇārthamādyaviśeṣaṇaṣadayorbhaṅgaracanāmāha-avidyamāna āpātaḥ - svaparobhayapakṣasamīpāgamanarūpo'sminnityanāpātaṃ sthaṇḍilamiti gamyate, 'asaṃloe' tti sūtratvādihottaratra ca liṅgavyatyaye na vidyate saṃloko - dūrasthitasyāpi svapakṣāderāloko yasmiṃstattatheti prathamo bhaṅga 1, 'anāpātaṃ caiva bhavati saṃlokaṃ ' yatrāpāto nāsti saṃlokaścāstīti dvitīyo bhaṅgaḥ 2, 'āpātamasaṃloka 'miti yatrāpāto'sti na ca saṃloka iti tṛtīyo bhaṅgaḥ 3, 'āpātaṃ caiva saṃlokaṃ' yatrobhayamapi saṃbhavatīti

uccāraṃ pāsavaṇaṃ, khelaṃ siṃghāṇa jalliyaṃ | āhāraṃ uvahiṃ deha, annaṃ vāvi tahāvihaṃ || anāvāyamasaṃloe anavāe ceva hoi saṃloe | āvāyamasaṃloe āvāe ceva saṃloe || anavāyamasaṃlo, parassa'nuvaghāie| same ajjhasire vāvi, acirakālakayamiya || vicchinne dūramogāḍhe, nāsanne bilavajjie | tasapāṇabīyarahie, uccārāīṇi vosire ||

Linked texts (1)