Uttarajjhayana v29.p96
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p96
- Language
- Sanskrit
v29.p96
adhyayanaṃ-24,[ni.463] hāse 'bhaya'tti bhaye maukharye vikathāsu tathaivopayuktateni sambandhaḥ, tatra krodhe yathā kaścidatikupitaḥ pitā prāha-na tvaṃ mama putraḥ, pārśvavattino vā prati prāha-bandhīta bandhītainamityādi, māne yathā kaścidabhimānādhmātacetā na kaścinmama jātyādibhastulya iti vakti, māyāyāṃ yathā paravyasanārthamaparicitasthānavattī sutādau bhaṇati-nāyaṃ mama putro na cāhamassa pitetyādi, lobhe yathā kaścidvaṇik parakīyamapi bhāṇḍādikamātmīyamabhidhatte, hāsye yathā kelīkilatayā kañcana tathāvidhaṃ kulīnamapyakulīnamityullapati, bhaye yathā tathāvidhamakāryamācarya sa tvaṃ yena tattadācaritamiti pṛṣṭaḥ prāha-nāhaṃ tadā'smin deśe evābhūvamityādi, maukhaye yathā mukharatayā yattatparapari-- vādādi vadannāste, 'vikathāsu'styādikathāsu-'aho!' kaṭākṣavikṣepāstasyāḥ' ityādikamāha, paṭhyate ca
"kohe ya māne ya māyā ya lobhe ya tehava ya|
hāsabhayamoharīe, vikahā ya taheva ya||" gatārthameva | 'etāni' anantaramuktarūpāṇyaṣṭau sthānāni 'parivarya' parihatya saṃyataḥ kimityāha-'asāvadyāṃ' nirdoṣāṃ tāmapi 'mitāṃ' stokāṃ yāvatyupayujyate tāvatīmeva 'kāle' prastve 'bhāṣāṃ' vācaṃ 'bhāṣeta' vadet prajñā-buddhistadvāniti sūtradvayārthaḥ || eṣaṇāsamitimāhamū. (946) gavesaṇāe gahaṇe ya, paribhogesaṇā ya jā|
āhārovahisijjāe, ee tini visohae| mū. (947)
uggamuppāyaṇaṃ paḍhame, bīe sohijja esaṇaṃ|
paribhogāṃmi caukkaṃ, visohijja jayaṃ jaī| vṛ. 'gaveṣaṇāyām' anveṣaṇāyāṃ 'grahaṇe ca' svīkāre, ubhayatra prākṛtatvādeṣaṇeti sambadhyate, tato gaveṣaṇāyāmeṣaṇā grahaṇe caiṣaṇā, paribhoga-āsevanaṃ tadvipayaiṣaṇā paribhogaiṣaṇā ca yā, 'āhārovahisejjāe'tti vacanavyatyayād 'āhāropadhiśayyāsu' pratītāsu 'etā:' uktarūpā eṣaṇāḥ sūtratvāliṅgavyatyāttisraḥ 'viśodhayet' nirdoṣā vidadhyāt, paṭhyate ca
"gavesaṇāe gahaṇeṇaṃ, paribhogesaṇāṇi ya|
āharamuvahiṃ sejjaṃ, ee tinni visohiya ||"tti, | asya ca gaveṣaṇādibhirāhārādīni trīṇi viśodhayediti saṅkepārthaḥ | kathaṃ viśodhayedityāhaudgamaścotpādanā codgamotpādanamiti samāhāraḥ, tatkimityāha-viśodhayedityuttareṇa sambandhaḥ, kimuktaṃ bhavati?-ādhākarmādidoṣaparihārata udgamaṃ dhātryādidoṣaparityāgataścotpādanāṃ śuddhāmādadhīta 'paḍhame'tti prathamāyāṃ gaveṣaṇaiṣaṇāyāṃ, 'bīya'tti dvitīyāyāṃ grahaṇaiṣaṇāyāṃśodhayecchaṅgitādidoṣatyāgataḥ ‘eṣaṇāṃ' grahaṇakālabhāvigrāhyagatadoṣānveṣaṇātmikāṃ, 'paribhoga' iti paribhogaiṣaṇāyāṃ catuṣkaṃ piṇḍaśayyāvastrapātrātmakam, uktaṃ hi-piṃḍaṃsejjaṃ ca vatthaṃ ca, cautthaṃ pāyameva ya"tti, viśodhayeta, iha catuṣkaśabdena tadviṣaya upabhoga upalakṣitaḥ, tatastaṃ viśodhayediti, ko'rthaḥ?-udgamādidoṣatyāgataḥ śuddhameva catuṣkaṃ paribhuñjīta, yadivodgamādīnāṃ doṣopalakṣaṇatvāt 'uggama'tti udgamadoṣān 'uppāyaṇaṃ'ti utpādanādoṣān ‘esaṇa'tti eṣaṇādoṣān viśodhayet, 'catuṣkaṃ ca' saṃyojanāpramāṇāṃṅgāradhūmakāraṇātmakam, aṅgāra
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit