Uttarajjhayana v29.p98
Uttarādhyayanaśiṣyahitā v29.p98
- Language
- Sanskrit
v29.p98
adhyayanaṃ-24,[ni. 466] caturthobhaṅgaḥ 4, iha cāpātasaṃlokamiti ca arśaāderākṛtigaṇatvānmatvarthīye'ci draṣṭavyaṃ kākvā daśaviśeṣaṇapadajñānārthaṃ, tāni yādṛśe sthaṇḍile vyutsṛjettadāha-anāpāte asaṃloke, kasya punarayamāpātaḥ saṃlokaścetyāha___ 'parasya' svapakṣādeḥ, gamakatvāccobhayatra sāpekṣatve'pi samāsaḥ, upaghāta:-saṃyamātmapravacanabādhātmako vidyate yatra tadupadhātikaṃ na tathā'nupadhātikaṃ tasmin, tathā 'same' nimnonnatatvajite 'aśuṣire vā'pi' tṛṇaparṇādyanākīrṇe 'acirakālakṛte ca' dāhādinā svalpakālanirvatite, cirakālakṛte hi punaḥ saṃmūrchantyeva pṛthvīkāyādayaḥ, vistīrṇe' jaghanyato'pihastapramāṇe 'dūramavagāḍhe' jaghanyato'pyadhastāccaturaṅgalamacittībhūtte 'nāsanne' grāmārāmāderdūravartini "bilavajite' mūṣakādirandhrarahite trasaprāṇāśca-dvīndriyādayo bījāni ca-śālyādīni, sakalaikendriyopalakṣaṇametat, taistatrasthairāgantukaiśca rahitaṃ-varjitaṃ trasaprāṇabījarahitaṃ tasmin, sthaṇḍila iti śeṣaḥ, 'uccārādīni' uktarūpāṇi 'vyutsṛjet' pariṣṭhāpayet | iha coccāraṃ praśravaṇamityādāvukte'pi punaruccārādīnītyabhidhānaṃ vismaraṇaśīlasmaraṇārthamaduṣṭameveti sūtracatuṣṭayārthaḥ||
sampratyuktamupasaṃharan vakṣyamāṇārthasambandābhidhānāyāhamū. ( 954) eyāo paṃca samiīo, samāsena viyāhiyā|
itto utao guttīo, vucchāmi anupavvaso|| vṛ.nigadasiddhaṃ, navaram ‘etto'tti ataśca samitipratipādanānantaraṃ tao'tti tisraḥ 'anupuvvaso'tti ārṣatvādānupūrvyā krameṇetyarthaḥ | tatrādyāṃ manoguptimāhamū. (955) saccā taheva mosā ya, saccāmosā taheva ya|
cautthī asaccamosā ya, managuttī cauvvihā || mū. (956) saṃraṃbhasamāraṃbhe, āraṃbhe ya taheva ya|
manaṃ pavaṭṭamāṇaṃ tu, niyattijja jayaṃ jaī| vṛ.sadbhyaḥ-arthātpadārthemyo hito-yathāvadvikalpanenāpta: satyo manoyogastadviṣayā manoguptirapyupacārātsatyā, tathaiva mṛṣā ca-tadviparītamanoyogaviṣayā, 'satyāmṛṣā' ubhayātmakamanoyogagocarā, tathaiva ceti samuccaye, caturthī 'asatyāmṛṣā' ubhayasvabhāvavikalamanodalikavyāpārarūpamanoyogagocarā manoguptiḥ, prakramācca sarvatraivaṃ yojanā, upasaṃhāramāha-manoguptiḥ 'caturvidhā' uktabhedaścaturbhedā, asyā eva svarūpaṃ nirūpayan kākvopadeṣṭumāha-saṃrambhaḥ-saṅkalpaḥ sa ca mānasaḥ, tathā'haṃ dhyāsyāmi yathā'sau mariṣyatītyevaṃvidhaḥ, samārambha:-parapīḍākaroccāṭanādinibandhanaṃ dhyānama, anayoḥ samāhārastasmina, ārambhaḥ-atyantakleśataḥ paraprāṇāpahārakṣamamasubhadhyānameva tasmin ‘caḥ' samuccaye 'tathaiva' tecaivāgamapratītena tatra manaso'sanniveśātmakena prakāreṇa 'ca:' pūraṇe 'manaḥ' cittaṃ 'pravartamānaṃ' vyāpriyamāṇaṃ 'tuḥ' viśeṣaṇe 'nivartayet' niyamayet 'jaya'ti yatamānaḥ ‘yati:' tapasvī | viśeṣaścāyamiha-śubhasaṅkalpeṣu manaḥ pravarttayet, pravīcārāpravīcārarūpatvādguteriti sūtradvayārthaḥ || vāgaguptimāhamū. (957) . saccā taheva mosā ya, saccāmosā taheva ya|
cautthī asaccamosā ya, vayaguttī cauvvihā ||
Linked texts (1)
- Uttarajjhayaṇa — Ardhamāgadhī Prakrit