Gita Govinda 12.9
Rasikapriyā 12.9
- Language
- Sanskrit
12.9
sarvatropamālaṃkāraḥ |
sarati | utkampatyuddbhamatibhyāṃ vepathuḥ | tāmyatinā svedaḥ | dhyāyatipatatibhyāṃ stambhaḥ | patatīti vaiparītyena tapativaivarṇye yojanīyaḥ | pramīlatinā svarabhaṅgaḥ | mūrcchatinā pralayaḥ | ityevamaṣṭau sāttvikāḥ pradarśitā bhavanti | sanmanastatprabhavāḥ sāttvikāḥ | idamākūtam | tvayyāropitamanaskā tvayā jīvanīyeti | anyathā āśritatyāgalakṣaṇaṃ dūṣaṇamapīti bhāvaḥ || śārdūlavikrīḍitaṃ vṛttam | atra dīpakamalaṃkāraḥ | vipralambhākhyaḥ śṛṅgāro rasaḥ | atra pūrvārdhena sthāyibhāvā uktāḥ | taduktam-'ratirhāsaśca śokaśca krodhotsāhau bhayaṃ tathā | jugupsāvismayaśamāḥ sthāyibhāvāḥ prakīrtitāḥ' || iti | sāttvikāśca pūrvata eva uktāḥ || ahaGeneralityādyanukūlo nāyako dakṣiṇo vā | utkaṇṭhitā nāyikā | sakhī dūtītvena sahāyinī | tallakṣaṇam-'pravṛttikuśalā dhīrā gūḍhamantradṛḍhapriyā | svatantrā vidhavā dāsī duṣṭā pravrajitā sakhī | mālākārādinārī ca kāryā dūtīṣṭasiddhaye' |
tadeva pūrvasūcitadūṣaṇamudbhāvayati—smareti | he upendra, daivatavaidyahṛdya aśvinīsutasundara tatopyadhikacikitsaka, yadi tvaṃ pūrvoktalakṣaṇāṃ rādhāṃ nivṛttabādhāṃ nivṛttā bādhā yasyāstāṃ na kuruṣe tarhi vajrādapi dāruṇo'si kaṭhino'si | kaṭhinaḥ khalu kathamapi na nihyatīti | kiṃviśiṣṭāṃ rādhām | smarāturām | punaḥ kiṃbhūtām | rogiṇāṃ cikitsā bhaviṣyatītyāśaṅkyāha—tvadaṅgeti | tvadaṅgasaṅga evāmṛtakalpastanmātrasādhyām | ato'lpaprayāse bahutarapuṇye ca prayojane mahānto nāvasīdantīti | vṛttam-
smarāturāmiti | he daivatavaidyahṛdya, devatānāṃ yau vaidyauvaśvinīkumārau tadvaddhṛdya manojña, smarāturāṃ madanarugṇāṃ tvadaṅgasaṅga eva yadamṛtaṃ tanmātrasādhyāṃ rādhāṃ vimuktabādhāṃ tyaktapīḍāṃ na kuruṣe | ato hetorupendravajrādapi dāruṇo'si kaṭhino'si | yato vajramindreṇa kṣiptamaṅgasevaddhaṃ sadyathayati, tvaṃ tu viśleṣe satyeva vyathayasīti
pyupendravajrā |
11 || idānīṃ tvadāgamanahetuṃ manasi sthirīkṛtya prāṇitītyāha—kṣaṇeti | he mādhava, yayā rādhayā purā te virahaḥ kṣaṇamapi na sehe na soḍhaḥ | kiṃbhūtayā | nayananimīlanakhinnayā nayananimīlanenāpi khinnā sā tayā | bhavaddarśanāntare nimiṣe'pi yā duḥkhaṃ prāpnoti | asau sāṃprataṃ ciravirahe'pi rasālaśākhāṃ cūtaśākhāṃ vilokya, kathaṃ śvasiti prāṇiti tanna jāne | kigvidhāṃ rasālaśākhām | puṣpitāgrāṃ puṣpitāgrabhāgām | atra puṣpitayā cūtaśākhayā vasanto lakṣyate | vasante hi
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit