Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 18.4

Rasikapriyā 18.4

Language
Sanskrit

18.4

kāle'tithayaḥ sāyamatithayaḥ | teṣāṃ prāśastyaṃ svāgatādisaṃbhāreṇa praśaṃsā, tadgarbhe yāsāṃ tāḥ | tathā kiṃviśiṣṭasya govindasya | nandāntike nandasamīpe tattādṛksaṅketasūcanārūpamadhvagamukhānniḥsṛtaṃ rādhāyā vacanaṃ gopataḥ gopāyituḥ | gāṃ pālayatīti gopaḥ gopāyateḥ pacādyac | 'āyādayaḥ-' iti talope sārvavibhaktikastasiḥ | tasya gopataḥ | atra pituḥ saṅketāśaṅkāṃ mā pratīkṣīditi gopane tātparyam | atra tadapahnavādapahutiralaṃkāraḥ || praśaṃsācchadmanā vyājoktirapi | pituḥ samīpe tādṛgvaco lajjāvahamiti tadapākaraṇārthaṃ aprastutapraśaṃsāpi | taditi kim | he bhrātaḥ pathika bhāṇḍīrabhūmiruhi iti vaṭavṛkṣe kiṃ viśrāmyasi | atra viśrāmaṃ mā kṛthāḥ kuta iti hetugarbhaṃ viśeṣaṇamāha | kiṃviśiṣṭe vṛkṣe kṛṣṇabhogibhavane | kṛṣṇaścāsau bhogī ca kṛṣṇābhogī tasya bhavanaṃ tasmin kṛṣṇasarpāvāse ityarthaḥ | atra bhrātṛpadena bhrātṛvyatvam | tena ca matsaṅketasthānametaditi vyajyate | pakṣe kṛṣṇaścāsau bhogī śṛṅgārī ca tasya nivāsaḥ | atrārthadvayāśleṣikṛṣṇaśabdena śleṣo'laṃkāraḥ | tarhi kiṃ kurvityāśaṅkyāha | ito vaṭātsānandanandāspadaṃ na yāsi api tu yāhi iti loḍarthalakṣaṇo laṭ | sānandamṛddhimattannandāspadaṃ ceti | anenātra anyaparityāgena yatprārthyate tatsulabhamiti | tarhi dūre bhaviṣyatītyāśaṅkyāha | dṛṣṭigocaraṃ āsannamevaṃ sānandeti pathikaviśeṣaṇaṃ vā | sāṃpratamānande'pi sarpadaṃśādakuśalatāmāpsyasīti | aucitīmāha | atra kṛṣṇavaṭādyairālambanairvibhāvaistadapākṛtiniṣedhābhivyakto ratisthāyī vipralambhākhyaḥ śṛṅgāro rasaḥ | āśīruttare'laṃkṛtī || nisargacitrojjvalayuktisarge vyācaṣṭa ṣaṣṭhaṃ rasikapriyāyāḥ | sarge nṛpagrāmakirīṭaratnaṃ śrīkṛṣṇabhakarṇastṛṇitasmaro'tra || iti śrīmanmahārājādhirājāminavabharataśrīkumbhakarṇaviracite śrīkumbhasvāmimandarasvādare gītagovindavivaraṇe vāsakasajjāvarṇane dhanyavaikuṇṭho nāma ṣaṣṭhaḥ sargaḥ ||

Linked texts (1)