Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 2.7

Rasikapriyā 2.7

Language
Sanskrit

2.7

pacāranyāyena jñānena pāpahāniḥ | tathāca duḥkhatrayābhighātaḥ | ubhayamapi kriyāviśeṣaṇaṃ vā | snapayasīti 'glāsnā-' iti mittvāddhrasvatvam | rudhiramaye iti vikāre mayaṭ | svabhāvoktiralaṃkāraḥ | atra bībhatso rasaḥ | pralayetyādipadaṣaṭke dhīroddhato nāyakaḥ | tallakṣaṇaṃ saṅgītarāje rasaratnakośe—'mātsaryadarpabhūyiṣṭhaśchadmahaṃkāravāñchalī | caṇḍo vikatthanaścaiva dhīroddhata udāhṛtaḥ' || tadguṇāḥ—dārthyaṃ, tejasvitā, dakṣatā, dhārmikatvaṃ ceti || tallakṣaṇaṃ rasaratnakośe yathā—'vyavasāyādacalanaṃ dārthyaṃ vighnaśatairapi | adhikṣepāyadyasahanaṃ tejaḥ prāṇātyayeṣvapi || dakṣatā kṣiprakāritvaṃ dhārmikatvaṃ tu tatkṛtiḥ' |
atha baladevaḥ | dhṛtahaladhararūpa iti dhruve viśeṣaḥ | vahasīti | atra yadyapi 'rāmo rāmaśca kṛṣṇaśca' iti kṛṣṇacaritaṃ varṇanīyaṃ tathāpi kṛṣṇasyaivaite daśāpīti kṛṣṇasya nāyakatvena varṇanīye baladevo'pi daśasu gaṇitaḥ | tathā coktam- 'vanajau vanajau kharvanirāmī satapo'tapaḥ' iti | he rāma, tvaṃ nīlaṃ vasanaṃ vahasi dhatse | kiṃlakṣaṇam | jaladābhaṃ mecakam | kva | viśade śubhre vapuṣi | tacca yamunayopamīyate | halahatibhayena tvāmeva sevitumāgatā yamuneva | tadivābhātīti tadābham | dhavalamecakasaṃgatyā prayāgatve tanmūrteḥ pāpahāritvaṃ kāmadatvaṃ ca vyañjitam | vahasītyatra dhīralalito nāyakaḥ | tallakṣaṇam- 'kāntāparavaśo dhīralalito niścinto mṛduḥ' | athavā śṛṅgārī nāyakaḥ | tallakṣaṇaṃ saṃgītarāje rasaratnakośe- 'śṛṅgārī nāyakastvanyaḥ pañcamaḥ kathyate yathā | vilāsavākkāyaśīlaḥ subhagaḥ sthiravāgyuvā || gatiḥ sadhairyā dṛṣṭiśca savilāsasmitaṃ vacaḥ' |

Linked texts (1)