Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 37.6

Rasikapriyā 37.6

Language
Sanskrit

37.6

dṛśormāstairviddhaṃ mana ityetadadbhutam | ko'rthaḥ | prātaḥ priyāyāmetāni dṛṣṭvā punarbhava iva kāmaḥ saṃjāta ityarthaḥ | tānyeva ca kāmabāṇapañcakavyājena vastūnyapadiśati | tasyā rādhāyā uro hṛdayaṃ pāṭalā ye pāṇijāstairaṅkitaṃ dṛṣṭvā | anena pāṭalāpuṣpaṃ smarabāṇa uktaḥ | api ca nidrayā kaṣāye kaluṣite dṛśau dṛṣṭvā | anena kamalābyaḥ puṣpabāṇo'bhāṇi | api ca nirdhauto'dharaśoṇimā | taṃ dṛṣṭvā | anena bandhujīvapuṣpaṃ smaraśaro'gādi | api ca vilulitasrastasrajo mūrddhajāḥ | tānapi dṛṣṭvā | srastā sragyebhyaste tathā | vilulitāśca te srastasrajaśca | anena mālatīdāma mīnaketaneṣuruddiṣṭaḥ | api ca darakṣlathāñcalamīṣacchlathaprāntaṃ kāñcīdāma mekhalādāma dṛṣṭvā | anena suvarṇajātyādipītakusumaiḥ kusumāśraśaro varṇitaḥ | etāni dṛṣṭvā punaḥ smaraparavaśo jāta ityarthaḥ | śārdūlavikrīḍitaṃ vṛttam | atrāpi vākyasyānyaparatvādvasavadalaṃkāratā | rasaścādbhutopabṛṃhitaḥ śṛṅgāra eva || yatitālena tālena padyaṃ pāṭākṣarāstathā | tenārūḍhanta ālapaḥ śṛṅgāraḥ premanirbharaḥ | rāgo marukratiryantra sa prabandho nigadyate | kāmādbhutābhinavatā mṛgāṅkalekhābhidhānataḥ (?) || iti kāmādbhutābhinavamṛgāṅkalekhābhidhaḥ saptaviṃśaḥ prabandhaḥ |
idānīmanyāpadeśenātmānaṃ dhanyamiti dhvanayati-īṣanmīliteti | harṣotkarṣavimuktaniḥsahatanoḥ harṣotkarṣeṇa nānāratajanitānandātiśayena vimuktāśleṣatvena nirvyāpārā niḥsahā 'ca kāmāveśavaśādanyavyāpārāsahā tanuryasyāḥ | etāvatā suratamanu śrāntatanormṛgalocanāyā dhanya eva mukhaṃ dhayati pibati nākṛtapuṇyakarmā | kathaṃ yathā syāt | bhṛśapariṣvaṅgāddṛḍhāliṅganācchāntastabdhapayodharaṃ śāntau vipulakau stabdhau kaṭhinau kiṃcidānatau payodharau yasminkarmaṇi tathathā syāt | etāvatā suratānte nitāntaṃ kāntaṃ tanmukhaṃ dṛṣṭvā punarāliṅgyādharapāne spṛhābhavadityarthaḥ | kiṃbhūtamānanam | īṣanmīlitadṛṣṭi kiṃcinmukulite dṛṣṭī yatra | kiṃbhūtamānanam | mugdhaṃ manoharaṃ yathā syāttathā vilasantyo yāḥ sītkṛtānāṃ dhārāḥ śreṇyastadvaśādvyaktā ākulāśca suratakrīḍāyāṃ yā kākavo dhvanivikārāstāsu vikasanto ye dantāṃśavastairdhauto 'dharo yatra tattathā | kasmāddṛḍhāliṅganavaśāt | etena vṛkṣādhirūḍhakamityāliṅganamuktam | tallakṣaṇam-'caraṇena caraṇamākramya dvitīyenorudeśamākramantī veṣṭayantī ca tatpṛṣṭhāsaktaikabāhurdvitīyenāṃsamavanamayantī īṣatpravṛttātaḥśvasitasītkṛtakūjitā cumbanārthamadhiroḍhumicchediti vṛkṣādhirūḍham' | tacca ghaṭitamiti cumbanaviśeṣaḥ | 'īṣatpragṛhya nimīlitanayanāvacchādayantīti ghaṭitaṃ nāma' | etacca tadāliṅganatoṣeṇa ātmani dhanyatvamāropya svātmagatārthacintanaparaṃ padyam | śārdūlavikrīḍitaṃ vṛttam | jātiralaṃkāraḥ| pāñcālī rītiḥ | māgadhī gītiḥ | bhāratī vṛttiḥ | sthitalayaṃ gānam |

Linked texts (1)