Gitagovinda 1.1.1
Rasamañjarī 1.1.1
- Language
- Sanskrit
1.1.1
iha khalu prārīpsitasamāptyarthametatkāvyaṃ pratipādya rādhāmādhavakelismaraṇarūpaṃ maṅgalamādāvācarati—meghairiti | rādhāmādhavayo rahaḥkelaya ekāntakrīḍā jayanti sarvotkarṣeṇa vartante | kiṃbhūtayoḥ | itthamanena prakāreṇa nandanideśato nandājñayā calitayoḥ prasthitayoḥ | kīdṛśo nandanideśa ityata āha—tvamevetyādi | he rādhe, tattasmāttvamevemaṃ kṛṣṇaṃ gṛhaṃ prāpaya | atraivakāraḥ kopoktau | bālye'yaṃ yattvayaitāvaddūramānīyatastasmāttvameva gṛhamapi prāpayetyevābhiprāyāt | kutaḥ | yato'yaṃ kṛṣṇo naktaṃ rātrau bhīruḥ śiśutvādvyayaśīlaḥ | bhayahetvantaramāha—meghairityādi | ambaramākāśaṃ meghairmeduraṃ snigdham | tathā ca vanabhuvaḥ kānanabhūmayastamāladrumaistamālavṛkṣaiḥ śyāmāḥ | kutra jayantītyata āha—pratyadhvaveti | yamunāyāḥ kūle pratyadhvakuñjadrumam | adhvanyadhvani kuñje kuñje drume druma ityarthaḥ| yadvā'dhvanaḥ kuñjān drumāṃllakṣīkṛtyetyarthaḥ | na ca naktaṃ bhīrurayaṃ tvameva tadimamityatra ‘dvitīyāṭaussvenaḥ’ iti sūtreṇainādeśaḥ kathaṃ na bhavatīti vācyam | anvādeśaviṣayatvābhāvāt | kiṃcitkāryaṃ vidhātumupāttasya kāryāntaraṃ vidhātuṃ punarupādānamanvādeśaḥ | kiṃcitkāryaṃ vidhātumiti | apūrva bodhayitumityarthaḥ | bhīrutvasya anu vākyatvena vivakṣitatvāt | ‘ambaraṃ vyomni vā- nakanimittatā | meghāḍambaratādestanmahadvyākhyānakauśalam || anyaheturbhiranasyotpattiśceddṛśyate tadā | vismayasthāyibhāvalādadbhutopasthitirna kim || dhātrīyogānna śṛṅgāro na hāsyo rahasīṅgitaiḥ | na bhayānakatā tasmādrasaḥ ko'trāvatiṣṭhatām || tasmādatra vibhāvānubhāvasaṃcāribhirbhavet |
Linked texts (1)
- Gītagovinda — Jayadeva, Sanskrit