Gita Govinda 11.1

11.1

bhirvāyunā pracaṇḍo bhavatīti dhvaniḥ | sāpi hariṇīrūpāyate hariṇīvadācarati | hā kaṣṭam | katham | kandarpo'pi kāmo'pi parānandajanako'pi tvadvirahe yamāyate kṛtānta ivācarati | kiṃ kurvan | śārdūlasya vyāghrasya vikrīḍitaṃ krīḍāṃ kurvan | yathā hariṇī samantataḥ pradīptadāvāgnijvalayodvignā vyāghreṇa trāsitā agre vyādhajālaṃ vitataṃ paśyantī daśadiśaṃ cakitaṃ vilokamānā kāpi na nirvṛtiṃ labhate tatheyamapi vyāghrarūpeṇa kāmena trāsitā sakhīṣvāvāseṣu kāpi nirvṛtiṃ na labhata iti bhāvaḥ | śārdūlavikrīḍitaṃ chanda ityapi dhvanitam | atra prathamapāde udvegākhyāvasthā kathitā | tallakṣaṇaṃ prāk | roṣe cāṣṭamī vyādhyavasthā kathitā | taduktam—'abhīṣṭasaṅgamābhāvādbyādhiḥ saṃtāpalakṣaṇaḥ | atra saṃtāpaniḥśvāsau śītavastuniṣevaṇam || nottaraṃ bhāṣate praśne nekṣate na śṛṇoti ca ||' iti | 'śārdūlo rākṣasāntare | vyāghre ca paśubhede ca' iti viśvaḥ |
10 || punarapi vyādhirūpāmaṣṭamīmavasthāṃ saṃprāpya tāṃ ca gītena kathayati—staneti | gītasyāsya deśākhyarāgaḥ | rūpakatālaḥ | gītārthastu—he keśava, tava virahe sā rādhikā anukampyā rādhā stanavinihitamapi stanayorupari haṭhātsakhījanairdhṛtamapyudāramutkṛṣṭaṃ hāramatibhāraṃ manute |
api ca | saraseti | sā matsukhī vapuṣi vartamānaṃ malayajapaṅkaṃ saśaṅkaṃ yathā syāttathā viṣamiva paśyati | kiṃvidham | sarasamasṛṇamapi sarasaṃ ca tanmasṛṇaṃ ca sarasamasṛṇaṃ dravarūpātsnigdhakomalarmāpa |