Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 20.6

Rasamañjarī 20.6

Language
Sanskrit

20.6

sthānaṃ prāptaṃ tathāpi nityaṃ tatsānnidhyasūcanāyaitaduktam | ' aṅgaṃ pratīko'vayavo'paghano'tha kalevaram | ' ityamaraḥ | 'siṃhāsanaṃ taddhaimam' ityapi | 'rasanaṃ svādane pāne | rasanā kāñcījivhayo rasanaṃ cāpi' iti viśvaḥ | ' maṅgalyastaktoraṇo bhavedvandanamālikā' iti kṣīrasvāmilikhitakoṣaḥ | 'vasanaṃ vasane cātha sthāne jñāne dhūpane' iti viśvaḥ |
ramayatīti | evaṃ svameva tattadābharaṇaṃ vidhāya kāmapi sudṛśaṃ śobhane dṛśau netre yasyāstām | khalo durjano yo haladharo balarāmastasya sodaro bhrātā kṛṣṇastatsubhṛśamatiśayena ramayati | he sakhi, vada kathaya iha viṭapodare kuñjamadhye virasaṃ rasaśūnyaṃ yathā syādevamata evāphalaṃ yathā syādevaṃ ciraṃ bahukālaṃ vyāpya
api ca | āścaryasya priyasaya kṛṣṇasya saṃgamāya milanāyedaṃ mama ceto'ntaḥkaraṇaṃ yāsyati | kīdṛśam | dayitasya kṛṣṇasya guṇaiḥ saundaryādibhirākṛṣyamāṇaṃ balātkāreṇānīyamānam | aparamapi guṇai rajjubhirākṛṣyamāṇamanyatra nīyata iti dhvanitam | kīdṛśaṃ cetaḥ | utkaṇṭhārtinirbharādiva sphuṭam | utkaṇṭhā autsukyamārtiḥ pīḍā | tayoryo'tiśayastasmādiva bahirbhavat | aparamapi vastvantarasaṃkule sthāne sthitaṃ vastu śaṅkayā bahirbhavatīti dhvanitam | tathā ca | ataḥ paraṃ virahaduḥkhaṃ soḍhumaśaktatayā tadguṇāneva smarantyā prāṇā eva tyājyāstato'nte yā matiḥ sā gatiriti svayameva cetastatra yāsyatīti kimataḥ paraṃ tavātra gatāgatāyāseneti bhāvaḥ | atha ṛtuviśeṣādvoddhavyaviśeṣācchabdādipadācca dhvanito'yamarthaḥ | he dūti, yadi sa nāyātastadā tvaṃ kiṃ dūyase | tadanāgamanaṃ mamottaptaye yujyate na tava | tvaṃ tu tatsaṃgabhogenaiva kṛtārthā jātā | sakhīmapi sotkaṇṭhāmāha | samīcīnaṃ sakhyamācaritamiti bhāvaḥ | yadi ca nirdayakucopamardanagāḍhāliṅganādinā tvadgātrapīḍane dayārahitastadāpi tvaṃ kiṃ dūyase | nāyakasya tādṛśaṃ dayārāhityaṃ nāyikayā bhāgyena labhyata iti bhāvaḥ | yadi ca śaṭhastadapi kiṃ dūyase | śaṭhatvenaiva madvacanaṃ kṛtavatā tvamupabhukteti śaṭhakṛte bhāvaḥ | yadi ca bahuvallabhaḥ svacchandaṃ ramate sa tadapi te kiṃ dūṣaṇam | kiṃ ca bahvīṣu vallabhāsu madhye saṃprati tvamekā priyā jāteti bhāvaḥ | paśyādyeti | tathā ca bhavādṛśīnāmupabhogamātramuddeśyamiti tasya bahuvallabhatve'pi na kṣatiḥ | mama tu prathamānurāgasamayamārabhya priyeṇānyā manasyapi na kṛtā | mamāpi svapne'pi tavānyo necchāviṣayo'bhūdadhunā tu vidhivaśādvaiparītye prāṇāniva tyakṣyāmīti bhāvaḥ | atra prathamapade śaṭho nāyaka uktaḥ | svacchandamityādinā ca dhṛṣṭaḥ | tadubhayalakṣaṇaṃ rasārṇavasudhākare-'anukūlastyekajātiḥ śaṭho gūḍhāparādhakṛt | dhṛṣṭo vyaktānyayuva-

Linked texts (1)