Pramāṇa · Search · About · API

Gita Govinda 20.5

Rasamañjarī 20.5

Language
Sanskrit

20.5

mārdavena śaityena cābhibhūtaṃ bisaśakalaṃ mṛṇālakhaṇḍaṃ yena tādṛśe | punaḥ kīdṛśe | karatalameva nalinīdalaṃ padmaṃ yatra tādṛśe | yadvā | karatalameva nalinīdalaṃ padminīpatraṃ yatra tādṛśe | punaḥ kīdṛśe | himavacchītale | atra yadyapi karatalasya padminīpatratvarūpaṇaṃ na viruddhamiti | atra dvitīyavyākhyāne marakatavalayasya padmarūpaṇamākṣopalabhyamityekadeśavivartirūpakam | taduktaṃ kāvyaprakāśe—‘śrautā ārthāśca te yasminnekadeśavivartitam’ | asyārthaḥ—kecana padārthāḥ śrautāḥ śrutipaṇḍitāḥ (?) sākṣācchabdāḥ paṭhitāḥ kecana ārthāstadanyārthānupapattigamyā yatra rūpake tadekadeśavartīti | ‘nalinī padminī padmavyomasinadhusarovare’ iti viśvaḥ | ‘marakato nīlamaṇiḥ’ iti |
kiṃ ca | caraṇakisalaye caraṇa eva kisalayamātāmratvātkomalatvācca | tatra yāvakabharaṇaṃ janayati | kīdṛśe | kamalāyāḥ śriyo nilayo āśrayaḥ | kīdṛśe | nakhā eva maṇigaṇā maṇisamūhāstaiḥ pūjite'laṅkṛte | kīdṛśaṃ yāvakabharaṇam | bahirbhūtaṃ dūrībhūtamapavaraṇaṃ yasya tādṛśam | spaṣṭamityarthaḥ | punaḥ kīdṛśe | hṛdi hṛdaye yojite | anurāgātiśayāllāpitaṃ svahṛdaye taccaraṇakisalayaṃ kṛtvā yāvakaṃ ca racayatītyarthaḥ | yadvā | hṛdi tasyaiva viśeṣaṇam | kīdṛśe hṛdi | kamalāyā lakṣmyā nilaye āśraye | lakṣmyāḥ kṛṣṇavakṣasyeva sarvadā sthitiḥ | punaḥ kīdṛśe | nakhā eva maṇigaṇāstairbhūṣite | lakṣmyā api gṛhe tadīyacaraṇakisalayaṃ dadāti | tasya saubhāgyātiśayo dhvanitaḥ | atra caraṇakisalaye nakhamaṇigaṇa ityatra rūpyamānayoḥ kisalayatvamaṇigaṇatvayoḥ parasparamayogādayuktaṃ nāmarūpakam | taduktaṃ daṇḍinā—' idaṃ mandasmitaṃ jyotsnā snigdhanetrotpalaṃ mukham | iti jyotsnotpalayogādayuktaṃ nāma rūpakam' iti | 'kamalāpīvarayoḥ' iti viśvaḥ | 'lākṣā rakṣā jatu klībe yāvakālaktakāmayaḥ' iti viśvaḥ |

Linked texts (1)