The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.26.12
Bhāratabhāvadīpa 6.26.12
- Language
- Sanskrit
6.26.12
nanu dehādanyo'pi dehanāśena naśyatāṃ kośakāra iva kośanāśeneti tatrāha - natvevāhamiti | tvamahamime ca sarve anādayo'nantāśca sma ityarthaḥ | jātu kadācit ahaṃ na āsam iti na, api tu āsameva | tathā tvamapi nāsīriti na, apitvāsīreva | ime janādhipāḥ rājāna ityupalakṣaṇaṃ sarvasya jantujātasya | nāsanniti na, apitvāsanneveti yojanā | anāditvādanantāścetyāha - na ceti | na bhaviṣyāma iti naiva kintu sarve bhaviṣyāma eva | nanu dehasyānātmatve kathaṃ tatpīḍayāyaṃ pīḍyata iti cedyakṣavattadabhimānamātrāditi brūmaḥ | yadā hi yakṣaḥ paraśarīre viśati tadā tatpīḍayā dehapatirna bādhyate | tasya tadānīṃ dehābhimānābhāvāt | yakṣastu bādhyate'bhimānasatvāditi loke prasiddham | kiñca prācīnakarmavyatirekeṇa jīvanaṃ nopapadyate | kṛtahānākṛtābhyāgamaprasaṅgāt | vṛkṣādiṣvapi prākkarmāstītyanumeyam | sthāvarajīvikā prākkarmapūrvikā jīvikātvāt pākādikriyāpūrvakāsmadādijīvikāvat | api ca kriyāvaicitryātkāryavaicitryaṃ dṛṣṭaṃ ghaṭaśarāvodañcanādiṣu tadvadihāpi sukhaduḥkhādivaicitryaṃ prākkarmavaicitryādanumeyam | tathā sadyo jātasya govatsasya stanapānādau pravṛttirjantumātrasya maraṇāttrāsaśca prāgbhavīyānubhavajanitasaṃskārajanyo bhojanādipravṛttiścocchvāsādivadityato'sti prācīnaṃ karma | api ca kaulikaśāstraprasiddhametat | yathā devadattaḥ svaśarīre kaṇṭakavedhena khidyate evaṃ śatrukṛtāyāṃ devadattapratimāyāṃ kaṇṭakena viddhāyāṃ devadatto vyathate | tatra vyathāheturnāntaraṃ dhātuvaiṣamyaṃ nāpi bāhyaṃ kaṇṭakavedhādi kintu kevalaṃ prākkarmamātram | evaṃ ca bījāṅkuranyāyena karmatajjanyasaṃskāraparamparayā'nādiḥ saṃsāra iti na dehanāśādātmanāśo'stīti na bhīṣmādayaḥ śocanīyāḥ | atra pūrvasmin śloke ātmano dehādanyatvamuktaṃ gatāsūn dehāniti viśeṣaṇena | atra tu sūkṣmaśarīraviśiṣṭasyātmano vyavahāradṛṣṭyā nityatvaṃ sādhitamiti bhedaḥ ||
Linked texts (1)
- Mahābhārata — Vyāsa, Sanskrit