Pramāṇa · Search · About · API

The Great Epic of the Bhārata dynasty 6.26.13

Bhāratabhāvadīpa 6.26.13

Language
Sanskrit

6.26.13

yadyapyevaṃ tathāpīṣṭadehaviyogajaḥ śoko bhavatyevetyāśaṅkyāha dehina iti | dehau sthūlasūkṣmau vidyete asya sa dehī cidātmā tasya yathāsmin sthūlaśarīre kaumārādyavasthāsu dehabhede'pi eka evāhaṃ bāla āsamidānīṃ vṛddho'smītyabhedapratyabhijñānādaikyaṃ bālādiśarīrebhyo'nyatvaṃ ca vyāvṛttebhyo'nuvṛttaṃ bhinnaṃ kusumebhyaḥ sūtramiveti nyāyāt | evaṃ dehāntaraprāptirapi sthūlāccharīrādanyeṣāṃ liṅgaśarīrāṇāṃ sūkṣmāṇāṃ sthūlaśarīrānukāriṇāṃ prāptiḥ | ayamarthaḥ yathā ekamapi sthūlaṃ śarīraṃ kaumārādyavasthābhedādanekarūpam evaṃ nityamapi liṅgaśarīraṃ prāṇikarmabhedātsuranaratiryagādyavasthābhedādanekaṃ bhavati | tataścoktanyāyena sthūlādivatsūkṣmādapi śarīrādātmā vivikta eva | evaṃ ca śokādidharmiṇo liṅgādapi vibhinnasya tava iṣṭaviyogajaḥ śoko'pi na yuktaḥ | ataeva tatra tasminviṣaye dhīro na muhyati | ābhimānikau śokamohau dehadvayābhimānatyāgāddhīraṃ na bādhete | atastvamapi dhīro bhaveti bhāvaḥ | pūrvaślokayorgatāsūniti vayamiti ca bahuvacanamuupādhibhedābhiprāyam | atra tu dehina ityekavacanamupadheyacidātmaikyābhiprāyamiti jñeyam | tathā ca śrutirekasyātmana aupādhikaṃ bhedamāha- “yathā hyayaṃ jyotirātmā vivasvānapo bhinnā bahudhaiko'nugacchan | upādhinā kriyate bhedarūpo devaḥ kṣetreṣvevamajo'yamātmā” iti | kṣetreṣu vakṣyamāṇalakṣaṇeṣu sthūlasūkṣmadehadvayātmakeṣu | “eko devaḥ sarvabhūteṣu gūḍhaḥ sarvavyāpī sarvabhūtāntarātmā” iti ca | ekatvācca vibhutvamapyasya siddham | tena dehādīnāmanityānāmavibhūnāṃ ca parābhimatamātmatvaṃ pratyākhyātaṃ veditavyam | ||

Linked texts (1)