Abhijnanasakuntalam 1.12.4
Mitabhāṣiṇī 1.12.4
- Language
- Sanskrit
1.12.4
śuddhāntati | anvaya - ida śuddhāntadurlabhaṃ vapu āśramavāsino janasya yadi (tadaṃ) khanu udyānalatā vanalatābhi gurṇa dūrīkṛtā | vyākhyā- 'idam' agrato dṛśyamāna 'śuddhānte' rājāvarodhe ("śuddhānto'nta pure" iti medino) durlabhaṃ duṣpāpa 'vapu' śarīrama 'māśrame' tapovane yo 'vasati' tasya janasya 'yadi' sambhūt 'tadā 'khan' nūnam 'udyānapālitā latāḥ vanasyābhi 'latābhi' guṇai saundarya saurabhyādibhi 'dūrīkṛtā' padha kṛtāḥ || yāvaditi| 'yāvadimāṃ chāyāmāśritya' chāyāma antargata san pratipālayāmi tiṣṭhāmi [ 'syāt ' yāvat' yoge bhaviṣyati laṭ ] | 'vilośayan' paśyān 'sthita'| dakṣiṇena-dakṣiṇa + enap pratyayasya | An avyaya meaning here "clo2 (a) tapasvi &c - tapa eṣāmasti iti tapas + vini matyarthe = tapasvina ascetics kanyā eva kanyakā | kan svārthe | Optionally we get kanyikā &c - प्रमाण is measure, hence, here, stature, अनुगत रूपमेशाम् anurūpā sımilar svasya pramāṇa svapramāṇam| tasya anurūpā | tai | (c) secanaghaṭai - sic + lyuṭ bhāve = secanama watering tadarthā or tasya ghaṭā secanaghaṭā śākapāthrthivādi or dṛtat - | tai | ityambhūtalakṣaṇe tṛtīyā | The watering- ghaṭai saha iti sahārthe tṛtīyā | 4 (a) śuddhāntadurlabhama - śuddha antaḥ avadhirryasya sa śuddhānta the royal apartplural in āsām and vanalatābhi | (c) āśramavāsina - āśrama + vas + ṇini karttari tācchīlye | tasya |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit