Abhijnanasakuntalam 1.17.4
Mitabhāṣiṇī 1.17.4
- Language
- Sanskrit
1.17.4
1 (a) ramaṇīye &c - ramayati iti rama + ṇica + anīyar karttari bāhulyakāt = ramaṇīya. charming tasmin | (b) latāpādapa etc - latā ca pādapaśca tree, tasya | (c) vyatikara - vi + ati + kṛ + gha adhikaraṇe saṅghāthaṣṭi Union (d) navakusuma etc - nava kusuma navakusumam | tat yauvana yasyā | See vyākhyā as like yauvana but as yauvana itself (d) baddhapallava etc - baddhā, pallavā yasya sa baddhapallava having an array of twigs. tasya bhāva baddhapallavatā | tayā | hetau 3yā | (1) upabhoga etc - upa + bhuja + ghañ bhāve upabhoga enjoyment sthā kṣama tenet- | priyaṃvadeti | 'anasūye' śakuntalā ki ki nimittaṃ 'vanajyotsnām atigatā mātrā' yasmin tat tathā tathā sātiśayaniścayaṃ 'prekṣate' paśyati, paśyantī āste 'iti' etat 'jānāsi' ? iti kāku | anasūyeti | 'na khalu' na nūna 'vibhāvayāmi' anumātu śaknomi | yadi tvaṃ jānāsi 'kathaya' me | priyaṃvadeti | 'yathā' yadvat 'vanajyotsnā anurūpeṇa' ātmasadṛśena 'pādapena' vṛkṣeṇa sahakāreṇa 'saṅgatā' militā 'api nāma' kimida sambhāvita yat 'ahamapi evam ātmana anurūpa sadṛśa 'vara' bhartāra 'labheya' labdhu śaknuyām 'iti' etat manasikṛtya iya vanajyotsnā cūtasaṅgatā prekṣamāṇā tiṣṭhati | śakuntaleti | nūna niścitama eṣa' tvayā ukta 'tava ātmagata ' manasi sthita 'manoratha ' abhilāṣa | ayi caturike, māmādiśya svābhilāṣa prakaṭayasi ? ['kalasa' secanaghaṭam 'āvarjayati' kiñcit adhomukha karoti, siñcati ityartha ] |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit