Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 1.20.1

Mitabhāṣiṇī 1.20.1

Language
Sanskrit

1.20.1

śakuntaleti (‘sasambhramaṃ’ santrāsena saha āha) 'ammo' iti āvege | ‘salilasya’ jalasya sekāt' ya ‘sambhrama’ āndolana tasmāt ‘udgata’ utapatita ‘madhukara ’ kaścit bhramara ‘navamālikā’ vanajyotsnām ‘ujjhitvā’ parityajya ‘me vadana ’ padmagandhi mukham ‘abhivarttate’ lobhāt anudhāvati | [ ‘bhramarāna’ bādhā pīḍā ‘nirūpayati’ nāṭye na darśayati ] | rājeti—[ spṛhā abhilāṣa tena saha iti ‘saspṛha’ sābhilāṣam ‘avalokya’ samanaṅgayā dṛśā āha ] caneti | anvaya – he madhuka‍ra, vepadhumatīṃ celāpāṅgāṃ dṛṣṭi bahuśa spṛśasi, rahasyākhyāyīva karṇāntikacara (san) mṛṭu svanasi karau vyādhunvatyā ratisarvasvama adharaṃ pivasi, vaya tattvānveṣān hatā,, tva khalu kṛtī | vyākhyā—he 'madhuka‍ra' bhramara, bhayāta vepathumatīṃ kampamānāma api ca bhavadanusaraṇāna cala' 'cañcana 'apāṅga ' prāntabhāgo yasyā tādṛśīṃ 'dṛṣṭi' locana 'bahuśo' vāra vāra 'spṛśasi' | rahasya gopanīna kiñcita ācaṣṭa iti 'rahasyākhyāyī' nibhṛtapravaktā 'iva karṇāyo antike' samīpe caratīti tathābhūta san 'mṛda' nauce 'svanasi' asmadvidhānā makhandha avyakta bhāṣasī | 'karau' hastau 'vyādhunvatyā tvāmiva niṣedhu viśeṣeṇa samantāta cālayantyā anayā śakuntalayā 'ratisarvasva ' kāmasāram 'adhara' nimnoṣṭa 'pivasi' panā cumbasi ityatha | 'vayam' ahama [ “asmado dvayośca” iti bahuvacanam ] 'tattvamatra' madagrāhayogyā na vā iti vamtūna 'anveṣāna' nirṇāyāyabhanusaraṇāta 'hatā' bhagnamanorathā jātā 'tva khalu' tvamema 'kṛtī' kṛtakṛtya || navamālikāsuñjhitvā prathama nīlotpalabhramāta śakuntalāyā'naiva pratidhāvito bhramara |

Linked texts (1)