Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 1.20.3

Mitabhāṣiṇī 1.20.3

Language
Sanskrit

1.20.3

śakuntaleti | 'eṣa dhṛṣṭa.' durvinīto bhramara 'na viramati' nivarttate | 'anyata' anyasmin sthāne 'gamiṣyāmi'| (anyat padaṃ sthānaṃ 'padāntara' sthānāntaram| tatra 'sthitvā' gamanāt viratā bhūtvā 'dṛṣṭa' darśanamā 'kṣepa' pāta, tena saha bhramarābhimukha dṛṣṭvā grāha) 'katham' kimetat yat eṣa bhramara 'ita api' asminnapi sthāne 'āgacchati' | 'halā' ayi sakhyo 'anena durvinītena aśiṣṭena 'madhukureṇa abhibhūyamānāṃ' bādhyamānāṃ 'māṃ paritrāyethāṃ' rakṣatam | 1 [a] na eṣa etc — viramati takes parasmaipada by the rule "vyāṅ paribhyo rama"|| [b] anyata takes tasi after ṅi in the saptamī vibhakti | Compare ita in "prayuktamapyanyamito 'thā 'gāt" | [c] kathama is āścarye— an avyaya | Compare "kathamima sā kaṇvaduhitā", "katha nigaḍsaratāmi" || [d] hantā is sakhīṣu komalanāmantraṇe avyayam | 'sakāmābhirathyā sakhyo halā bhādhyā parasparam|" [e] durvinītena—dur +vi+ nī+ kta karmaṇi, or duṣṭa vinīta badly diciplined mayūravyaṃseti samāsa | Or vinīta vinaya discipline, bhāve kta | duḥsthita vinīta yasya tena | bahu— | (f) abhibhūyamānā paritrāṇeṣyām = abhibhavāt ! paritrāṇeyām || ubhe iti | 'ubhe dve api sakhyau 'kṣitena' duṣṭaḍāsānena saha āha | 'paritrātu paritrāṇakarmaṇi ityartha 'vayam āvā he' 'kā iti kāku [ "asmado dvayośca" iti kintu 'iyamavayoḥ priyasakhī' śakuntalā 'madhukareṇa abhibhūyamānā bādhyamānā satī akātarā kātarā sampadyamānā bhūtā 'kātarībhūtā' vyākulībhūtā |

Linked texts (1)