Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 1.20.4

Mitabhāṣiṇī 1.20.4

Language
Sanskrit

1.20.4

rājeti | [ 'śakuntalāmabhi' tayā ekadika 'mukha' yasya tathā 'bhūtvā' āha ] 'api tapo varddhate' codyamāne bhujyate | tapasa kaśanna kima ? ['śakuntalā sādhvasāt' sambhramāt avidyamāna vacana bhāṣaṇamasyā iti 'avacanā' niruttarā 'tiṣṭhati' ] | anasūyeti| śakuntalā niruttarā dṛṣṭvā anasūyā āha-'atithīnā viśeṣa' uttama 'atithiviśeṣa' uttamātithi bhavāneva| tasya 'lābhena' prāptyā 'idānīma' adhunā tapo varddhate | cāṭuvāda eṣa rājani || pitrā ādiṣṭam atithipūjana smārayantī āha-'halā śakuntale' uṭajaṃ 'parṇaśālā 'gaccha' | tata 'phalaṃ miśra' yuktam 'argham' aghyārthadravyama ānīya atrabhavate 'upahara' prāpaya | 'idama etat atra sthita jalameva 'pādodaka' pādya vāri 'bhaviṣyati' | jalamasti, dadhikuśādika māṅgalyamānīya prathama pādaprakṣālanārtha pādya, tata pūjārthamargha, tataśca bhakṣaṇārtha phala dehi ityartha | rājeti | 'bhavatīnā sūnṛtayā' satyapriyayā [ "sūnṛtantu priya satya" ityamara ] 'vācāeva ātithya kṛtama'ata punarudyāmena | kavidhānaṃ vyā ṅgā pā vyadhi hani yudhyartham". Hence Bhanuji suggests "sannipātapūrvaṃko vidhirśanityaḥ". Lastly su becomes dīrgha by the rule "anyeṣāmapi dṛśyate"|| (b) ātithyam—atithaye idam iti atithi + ñya|

Linked texts (1)