Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 2.15.5

Mitabhāṣiṇī 2.15.5

Language
Sanskrit

2.15.5

There तय stands for तयप् ie. तयप् प्रत्ययान्त words So तय includes katipaya if katipaya is tayap pratyayānta, and then katipaya needs taken as sakhyā | "aniyatasakhyāvācino cet sakhyākāryya syāt tarhi bahugaṇayoreva"-Jınendra Bhikshu "bhūryyādīnā nivṛttyatha sakhyāsajñā vidhīyate"-Vrittıkara, 'katipayaśabdā na sakhyā"-Ibıd Hence katipayā rātraya samāhṛtā iti katipayarātri + aca samāsānta = katipayarātra in the masculine by the rule 'rātrāhrāhā pusi" | "sakhyāpūrvva rātra klībam" attached by yogavibhāga from the rule "aca pratyanvavapūrvāt sāmaloma" and not by "aha'sarvva kadeśasa khyātapuṇyāccarātre | Prof Gajendrgadkar adopts these details except he prefers कतिपया रात्रय यस्मिन् स Comp "सायन्तन सवनकर्मणि" (Act III) Hence the compound katipayā rātraya' samāhatā must make a dvigu of katipayā and rātraya. daśakokilam | In a tatpuruṣa the rule "taddhitārthottarapadasamāhāre ca" does not mean sakhyā eva samasyate samāhāre but sakhyā samasyatesamāhāre eva | singular “anyatrāpi ca dṛśyate • dīrghasatra samārāva abhāva | tadetat sarvaṃ yogavibhāga kṛtvā sādhayanti”—Vrittikara (e) sārathi &c —sārathinā dvitīya or sārathirdvitīyo yasya tena | 4 अनुकूला—अनुगता कूलम् towards the shore, i e favourable 5 Reading—“anukūlo galahasta ” is proverbial ( laukikokti ) |

Linked texts (1)