Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 2.2.2

Mitabhāṣiṇī 2.2.2

Language
Sanskrit

2.2.2

vidūṣeti | [ 'tathā' tadvat daṇḍakāṣṭhamavalambya 'sthita eva' ] hastau ca pādau ca 'hastapāda' karacaraṇam [prāṇyaṅgatvāt ekavacana napuṃsakatā ca] 'na prasarati' na karmaṇi pravarttate | bhavanta dṛṣṭvā ācāraprāptam upasarpaṇa dakṣiṇahastamudyamya ca āśīrvacana mayā kartuṃ na śakyate | ato 'vāṅmātreṇa' vacasā eva' jāpyase' jaya nīyase 'jayatu jayatu bhavān' grīkta varttatām [ bhavāyamaṅkarma ko jayi ] | 1 (a) snigdham—snih+kta karttari varttamāne soft Qualifies vīkṣaṇakriyā| vilokti referred to in"kṛta iva mugdharvilokitopadeśa "-Infra (d)anyata —anyasyā diśi or anyasmin vastuni iti anya+hi (ṅasī) +tasi svārthe | ComIpre ita in "prayuktamapyastramito vṛthā syāt"| anyatra - adhi ṅasī| (c) prerayantyā —pra+īr+ṇic+śatṛ striyām = prerayantī casting tayā| There is little —asūya +yak kaṇḍādi a bhāve striyām = asūyā spite, "paradoṣāviṣkaraṇamaसूया"। रुषा सह। Qualifies उक्ता। मा गा etc refers to Prıyamvada's "halā na te yuktaṃ gantum" - and Sakuntala's "kā tvaṃ visṛṣṭavāsya roddhavyasya vā"-Act I (e) gā - "māṅiluṅ" iti bhaviṣyati lṛṅ| "iṇo gā luṅi" iti gādeśa ; "na māḍyoge" iti aḍāgamaniṣedha | (f) kila—This is sarasmin vā iti aya + lyuṭa karaṇe adhikaraṇe vā = ayanam track, pathyā resort āśraya | para pradhānam ekama ityartha ayane parāyaṇam (?) the sole subject karmadhā-| aha parāyaṇa yasya of which I am the subject (h) kāmī mattāṃ paśyati is a paraphrase of ātnābhiprāyasambhāvineṣṭajanacittavṛtti prārthayitā|

Linked texts (1)