Abhijnanasakuntalam 3.10
Mitabhāṣiṇī 3.10
- Language
- Sanskrit
3.10
pṛṣṭeti | anvaya – iya bālā samadu khasukhena janena pṛṣṭā [ sato ] manogatam ādhihetu na vakṣyati na | anayā bahuśa vivṛtya satṛṣṇa dṛṣṭo'pi atrāntare śravaṇakātaratā gato'smi | , vyākhyā—'iya bālā' mugdhasvabhāvā śakuntalā duḥkha sukhasya du khasukhe duḥkhamukha vā ["vipratiṣiddhañcānadhikaraṇavāci" iti vibhāṣā ekavadbhāva ] 'same' sama vā du khasukhe du khasukha' vā yasya 'tena samadu khamukhena' sukhyavedanena 'janena' sakhojanena 'pṛṣṭā' satī manogatam' antara nigūḍhamityayaṃ ādhi pīḍāyā 'hetu' kāraṇa 'na vakṣyati na' vakṣyatyeva | 'anayā śakuntalayā 'bahuśa' na tu ekavāramātra hirvā vivṛtya' parāvṛtya 'satṛṣṇa' sābhilāṣa 'dṛṣṭo'pi' [apinā bha.vyaktyaṭakam sandigdhāmavasthāya ] 'atra' asmin 'antare' avakāye 'śravaṇe' uttaraśravaṇe 'kātaratāṃ' bhaya 'gato'smi' | spaṣṭamiya mayi sābhilāṣā, ityapratyapi bhayakāraṇe bhīto'smi, kimiya vadediti | ["avāntare" (rā., vi., m )—'avottara' (ta-, syā-,) ] || sakhīti| 'yataḥ' yasmāt kālāt 'prabhṛti' cārabhya [ prabhṛtiyoge pañcamīniyamam pañcamī ] 'sa tapovanasya rakṣitā' rakṣaka rājarṣiḥ duṣyantaḥ 'samadarśanasya' dṛśe 'padāman' [“ṛkpūrabdhūḥ pathāmānakṣa” iti samāsānta apratyaya ] 'māgata.' prāptaḥ-( ardhva uktrena' ārśakena bhāvaṇena 'lajjāṃ nāṭaryānta' rūpayati )|
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit