Pramāṇa · Search · About · API

Abhijnanasakuntalam 3.15

Mitabhāṣiṇī 3.15

Language
Sanskrit

3.15

asminniti | 'śukasya udara' śukodaram | 'śukodarama' iva 'snigdha' śevālmṛdu tasmin [ "upamānāni sāmānyavacanai" iti samāsa ] 'asmin nalinīpatre' kamaladale 'nakhai nikṣiptā' utkīrṇā varṇā' yasya tathāvidha 'kuru' | padmapatre nakhena likhyatām | ahantu tasminneva patre puṣpāṇi nidhāya rājñāna prāpayāmi | [ "śukodarasnigdhe" (pi-)—"śukodarasukumāre" (rā-, ta-, vi, nyā-, ma- ) || "nikṣiptavarṇaṃ kuru" ( rā, vi, ma- )—"ālikhātām" (ta, nyā-,) ] || śakuntale ti | yathoktam' uktānurūpa rūpayitvā' abhineya | padmapatre nakhena likhitvā ityartha | itīti | 'saṅgata' sa lagna yukta 'artho' yasya tādṛśa na vā, śṛṇutam | śrutvā kathaya salagnamasalagna vā ityartha | aveti | 'avahite' dattacitte 'sva' bhavāva || śakuntale ti | 'vācayati' paṭhati | taveti| anvaya —he nirghṛṇa tava hṛdaya na jāne vṛttamanorathāyā mama puna madana divā api rātrāvapi aṅgāni balīya tapati | vyākhyā—he 'nirghṛṇa nirdaya 'tava hṛdaya' citta 'na jāne | 'tvayi vṛtta' jñāta 'manoratha' abhilāṣo yasyā tathāvidhāyā 'mama'puna 'madana' kāma 'divā api' divase ca 'rātrau api' rajanyāñca 'aṅgāni balīya 'atyarthaṃ 'tapati' tāpena yojayati | [ "rātrāvapi" (rā-, vi-)—"rātrimapi" (dya-, nyā-, ma- ) || "madana" ( ta-, nyā-,)—"kāma" (ga-, vi-, ma- ) || "manorathāyā" ( ta-, vi-, ma- ) ] ||

Linked texts (1)