Abhijnanasakuntalam 3.8.2
Mitabhāṣiṇī 3.8.2
- Language
- Sanskrit
3.8.2
aneti| 'gāndharvvaṃ' duṣyantasya prathamaṃ darśanaṃ mamāśayya tata 'ārabhya paryutsukā iva' utkaṇṭhitā iva śakuntalā lakṣyate| 'kiṃ nu khalu' api vā [vitarkayasya praśna] 'asyā ayamīdṛg' eṣā pīḍā sa' rājarṣi' reva nimittaṃ' kāraṇaṃ yasyā stādṛśī bhavet'| duṣyantārthe iyaṃ kliśnāti kim | anasūyeti| etadapi priyaṃvadāṃ prati janāntikameva| 'īdṛśī āśaṅkā hṛdayasya' hṛdayamevam āśaṅkate [hṛdrogavān kartari ṣaṣṭhī]| duṣyantasyārthe asāvetādṛg ityahamapi manye| 'kimapi' vastu praṣṭavyā asi' tvāmahaṃ kimapi praṣṭumicchāmi (pracche'rapradhānakarmaṇi tavya) 'balīyān' pravala khalu te santāpa' | gurvī te vedanā ataḥ pṛcchāmi kiñcit | śakuntale'ti ( 'pūrvvāṅge'na' pūrvakāyèna śayanāt' śilāśayyāyā utthāya') ["śayanādutthāya" (rā-, ta-, nyā-, ma )—'puṣpaśayyāmudasyā" (vi-) ] || hale'ti| vaktu kāma' abhilāṣo yasagā tādṛśī asi' vaktu micchasi [ lupye'da varāma kṛto tumkāmamanasorapi" iti tumo rūpopa ] | hale'ti| vaya madana kāma gatasā prāptamasā kāmasambandhana ityartha' vṛttāntasā vārttāyā na abhyantarā na tacchajñā | ajñātāmadanavṛttāntā vayam| svaya na kāmayamānā vaya nāpi dṛṣṭa kāmayamāna kaścita jano'smābhi | 'itihāsaspritā' ye nivandhā granthā teṣu kāmayamānānāṃ kāmināṃ yādṛśī bhavasthāmūyate tādṛśī te prekṣe| nānubhūtā na ca dṛṣṭā kintu śrutā| ki nimitta kasmina nimitte [nimitta kāraṇahetuṣu sarvāṃsāṃ prāyadarśanam—iti prathamā ] | [ "anabhyantarā khalu vaya madanagatasya" ( rā, vi-, ma-)—alamthāntarā vaya te manogatasya (ta, nyā-) ] |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit