Abhijnanasakuntalam 3.8.4
Mitabhāṣiṇī 3.8.4
- Language
- Sanskrit
3.8.4
avitatheti | 'tathā' satyam | avayametat | vigata tathā akṣāt iti 'vitatha' mithyā | na vitatham 'avitatha' satyam | satyatve kāraṇamāha 'tathā hi' iti | kṣāneti | kṣānam = kṣānana kṣāmakṣāmakapolam | ura kāṭhinyamuktastanam | madhyaḥ śrāntataraḥ | prasau prakāmavinatau | chavi pāṇḍurā | madanakliṣṭā iya pavāṇaṃ śoṣayena marutā spṛṣṭā latā mādhavī iva, śocyā ca priyadarśanā ca bhālakṣyate | vyākhyā - anudivasam aṅgairihaparikṣīyate iti 'kṣāmanam' asyā mukha 'kṣāmakṣāmī'īṣatkṣāmī ("prakāre guṇavacanasya" iti dvirvacanam ) 'kapolau' gaṇḍau yasmin tathāvidha jātam | uraḥ' vakṣa 'kāṭhinyena' dṛḍhatayā muktau' vimuktau stanau' yasmin tathāvidha jātam, 'madhya' 'udara' śrāntatara ' atiśayena kṣīṇo jāta ( buddhisthāṃ pūrvāvasthāmapekṣya prakarṣavivakṣayā tarap )| 'asau' skandhau 'prakāmam' atyatha 'vinatau' vimūrttī | 'chavi 'mūrti' pāṇḍarā' pāṇḍuvarṇā jātā | ataeva 'madanena' kāmena 'kliṣṭā' pīr̤itā 'iya' śakuntalā 'patrāṇāṃ śoṣaṇena' śoṣakārakeṇa 'marutā' vaiṣavāyunā spṛṣṭā' tār̤itā 'latā mādhavī iva śocyā' anukampanīyā, chavi ca lāvaṇyamayī chāyā imāṃ na muñcati iti 'priyadarśanā ca' madhurākṛtiśca 'ālakṣyate' bābhāti || [“kliṣṭā” (rā-, vi-, ma-) - 'mlānā' (ta-, nyā)] |
Linked texts (1)
- Abhijñānaśākuntala — Kālidāsa, Sanskrit